« Ο μεγάλος Ξεσηκωμός του ’21 ξεκίνησε χωρίς ουσιαστική βοήθεια από τους ξένους και στηρίχθηκε αποκλειστικά στους Έλληνες». Η ομιλία της εκπαιδευτικού κ. Αναστασίας Λαφάρα στον εορτασμό της 25 Μαρτίου στη Νάουσα

H κ. Αναστασία Λαφάρα είναι μια άριστη εκπαιδευτικός και μάνα. Αξίζει να παρακολουθήσετε την ομιλία της, στις εκδηλώσεις του εορτασμού της μεγάλης εθνικής και θρησκευτικής γιορτής του έθνους μας, της 25ης Μαρτίου, στη Νάουσα.

"Σήμερα, 192  χρόνια μετά την επανάσταση του  21, το μεγαλύτερο ιστορικό γεγονός της νεότερης ελληνικής ιστορίας, τιμούμε τους προγόνους μας που σφράγισαν με αίμα τον αγώνα για τη λευτεριά και την αξιοπρέπεια. Έναν αγώνα που ευλογήθηκε και γιγαντώθηκε μέσα από την ταύτισή του με το όραμα της Σωτηρίας του κόσμου, με τον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου, τη θεϊκή ευλογία του Αγώνα των Ελλήνων για τη Λευτεριά.

Το μήνυμα της επανάστασης πέρασε από στόμα σε στόμα και σαν τον άνεμο έμπαινε ως το πιο φτωχό καλύβι. Τέσσερις φριχτοί αιώνες σκλαβιάς, τετρακόσια ολόκληρα χρόνια ήταν πάρα πολλά για την αδούλωτη ψυχή του Έλληνα. Η απόφαση ήταν οριστική και αμετάκλητη.  Η ιδέα της λευτεριάς θέριεψε και έγινε

ασυγκράτητο ποτάμι. Το δέντρο της λευτεριάς μεγάλωσε ποτισμένο με αίμα τόσων και τόσων αγωνιστών. Το ρόλο να κρατήσουν άσβεστη τη σπίθα της Λευτεριάς ανέλαβαν κάποιοι αφανείς ήρωες με την καλλιέργεια της γλώσσας και της εθνικής συνείδησης. Ο Ρήγας Φεραίος, οι Έλληνες διαφωτιστές του εξωτερικού και η Φιλική Εταιρία προετοίμασαν το έδαφος για να ριζώσει και να βλαστήσει ο σπόρος της Ελευθερίας στους υπόδουλους Έλληνες.  Τα βουνά γέμισαν από ελληνόπουλα που έγιναν κλέφτες μην αντέχοντας τη φοβερή σκλαβιά. Και το σύνθημα δόθηκε την 25^η Μαρτίου 1821. Το ντουφέκι πρωτακούστηκε στο Μοριά στη λεβεντογέννα Πελοπόννησο. Κι αυτό γιατί η τουρκική δύναμη τον καιρό εκείνο ήταν μικρή στο έδαφός της. Η δάδα της λευτεριάς σκόρπισε κατόπιν σ’ ολάκερη την ελληνική γη επαναστατικές φωτιές. Σαν μυρμηγκιές  ξεχύνονται οι κλέφτες και χτυπούνε τον Τούρκο παντού.

Η λογική έλεγε ότι οποιαδήποτε προσπάθεια εξέγερσης απέναντι στην πανίσχυρη Οθωμανική Αυτοκρατορία ήταν εκ των προτέρων καταδικασμένη σε αποτυχία, όπως άλλωστε είχε γίνει και στο παρελθόν. Η σύγκριση των αριθμητικών και ποσοτικών δεδομένων σε ανθρώπους, όπλα και εφόδια μεταξύ των δύο αντιμαχόμενων πλευρών ήταν συντριπτική υπέρ των Τούρκων.

Τα λόγια του Κολοκοτρώνη είναι χαρακτηριστικά: "Ο κόσμος μας έλεγε τρελλούς. Ημείς αν δεν είμεθα τρελλοί, δεν εκάναμεν την επανάσταση, διατί ηθέλαμε συλλογισθεί πρώτον δια πολεμοφόδια, καβαλλαρία μας, πυροβολικό μας, ηθέλαμε λογαριάσει τη δύναμη την ιδικήν μας και την τούρκικη δύναμη. Τώρα οπού τελειώσαμε με καλό τον πόλεμό μας, μακαριζόμεθα, επαινόμεθα. Αν δεν ευτυχούσαμε, ηθέλαμε τρώγει κατάρες, αναθέματα….

Οι περισσότεροι απ’ αυτούς στην αρχή της επανάστασης ήταν χωρίς άρματα κι άλλοι είχαν μαχαίρας, άλλοι σουγλιά και αι σημαίαι των περισσοτέρων ήταν τσεμπέρες των γυναικών τους".

Στην Ευρώπη, οι Μεγάλες Δυνάμεις της Ιεράς Συμμαχίας ήταν εχθρικές γενικότερα απέναντι στα επαναστατικά κινήματα που θα μπορούσαν να ξεσηκώσουν τους υπόδουλους λαούς και να διαλύσουν τις Αυτοκρατορίες.

Κι όμως, η μεθοδικότητα στην προετοιμασία και την οργάνωση, μαζί  με την πίστη των φωτισμένων διανοουμένων, των κλεφτών και αρματολών, έφερε το ποθούμενο.

Σύμφωνα με το σχέδιο της Φιλικής Εταιρίας, η Επανάσταση θα εκδηλωνόταν ταυτόχρονα σχεδόν από τη Μολδοβλαχία μέχρι την Πελοπόννησο και από τη Σερβία μέχρι την Κωνσταντινούπολη. "Λευτεριά ή Θάνατος" ακούστηκε σ’ όλες τις υπόδουλες ελληνικές περιοχές. Όμως, η ελληνοσερβική συμμαχία ματαιώθηκε και η Επανάσταση που ξεκίνησε στη Μολδοβλαχία με τον Αλέξανδρο Υψηλάντη το Φεβρουάριο του 1821 έσβησε τους πρώτους δύο μήνες. Και στις άλλες περιοχές η Επανάσταση πνίγηκε στο αίμα: Μακεδονία, Θεσσαλία, Ήπειρο, Νησιά του Αιγαίου, Κρήτη, Κύπρος.

Μόνο στην Πελοπόννησο ο Αγώνας ευδοκίμησε με πολλές επιτυχίες στην αρχή κι έμελλε να κρατήσει στο στρατιωτικό και διπλωματικό πεδίο περίπου μια δεκαετία ώσπου να υπογραφεί η ληξιαρχική πράξη γέννησης του νεοελληνικού κράτους, με την υπογραφή του Πρωτοκόλλου του Λονδίνου το 1830. 

Μέχρι να φτάσει όμως στο αίσιο τέλος η Επανάσταση πέρασε από πολλά κύματα.

Τον πρώτο και δεύτερο χρόνο οι Έλληνες κέρδισαν πολλές νίκες στις πολεμικές συγκρούσεις που έγιναν στο Μοριά με αποκορύφωμα την άλωση της Τριπολιτσάς και την καταστροφή της μεγάλης στρατιάς του Δράμαλη στα Δερβενάκια.

Στη Στερεά Ελλάδα από τις συγκρούσεις ξεχωρίζουν η μάχη στην Αλαμάνα, όπου βρήκε φρικτό θάνατο ο Αθανάσιος Διάκος και η μάχη στο χάνι της Γραβιάς με τον Οδυσσέα Ανδρούτσο. Η επανάσταση από την Πελοπόννησο και τη Στερεά Ελλάδα διαδόθηκε σύντομα στα νησιά του Αιγαίου, με τη βοήθεια της Μπουμπουλίνας στις Σπέτσες, του Κανάρη και Παπανικολή στα Ψαρά και του Μιαούλη στην Ύδρα και τόσων άλλων επιφνών και αφανών ηρώων.  Οι Τούρκοι αντιδρώντας προχώρησαν σε αντίποινα καταστρέφοντας ολοκληρωτικά τη Χίο τον Απρίλιο του 1822.

 Το Μάιο του '21 εξεγέρθηκε η Θεσσαλία και η Μακεδονία. Στη Μακεδονία γράφτηκαν λαμπρές αλλά και τραγικές σελίδες του ιερού αγώνα του έθνους. Για έναν ολόκληρο χρόνο οι Μακεδόνες αγωνίστηκαν με ηρωισμό και αυταπάρνηση σε όλες τις μάχες, απασχολώντας με τον τρόπο αυτό τις οθωμανικές δυνάμεις στη Μακεδονία. Η επανάσταση απέτυχε, σφαγές και λεηλασίες ανείπωτης σκληρότητας ερήμωσαν τη δυτική και κεντρική Μακεδονία. Οι τουρκικές δυνάμεις πολιόρκησαν τη Νάουσα, όπου είχαν καταφύγει αγωνιστές, σμίγοντας με τον αρματωλό Τσάμη Καρατάσο, τον πρόκριτο Ζαφειράκη Λογοθέτη, τον Αγγελή Γάτσο και άλλους καπεταναίους. Οι γενναίοι αυτοί μαχητές μετά την επιτυχία τους στο μοναστήρι της Δοβρά αναγκάζονται να οχυρωθούν μέσα κι έξω από τη Νάουσα όπου και έδωσαν την αποφασιστική μάχη. Η άλωση της Νάουσας στις 13 Απριλίου του '22 σήμαινε στην ουσία το σβήσιμο της επανάστασης σ' ολόκληρη τη δυτική Μακεδονία.

Παράλληλα οι αντιπαραθέσεις στρατιωτικών και πολιτικών οδήγησαν σε εμφύλιες συγκρούσεις το 1824 και 1825. Τα πράγματα έγιναν ακόμη πιο δύσκολα με την αποβίβαση του Ιμπραήμ στην Πελοπόννησο το 1825 και την πτώση του Μεσολογγίου το 1826 και του φρουρίου της Ακρόπολης το 1827.

Στο πολιτικό παρασκήνιο η μάχη ήταν επίσης σκληρή. Σε αυτόν τον αγώνα οι Ευρωπαίοι άλλοτε κρατούσαν ουδέτερη στάση, άλλοτε ενίσχυαν την ελληνική πλευρά και άλλοτε την οθωμανική. Αρχικά η επανάσταση καταδικάστηκε, αλλά στην πορεία οι Ευρωπαίοι αναγνώρισαν τον αγώνα των Ελλήνων ως δίκαιο αγώνα υποδουλωμένου έθνους που ζητούσε την ελευθερία του. Στη Συνδιάσκεψη του Λονδίνου, το Νοέμβριο του 1829, οι Μεγάλες Δυνάμεις Αγγλία, Γαλλία, και Ρωσία που κυριαρχούσαν στην Ευρώπη, αποδέχθηκαν την ανεξαρτησία της Ελλάδας. Το 1832 με τη Συνθήκη της Κωνσταντινούπολης μεταξύ Βρετανίας, Ρωσίας, Γαλλίας και Οθωμανικής Αυτοκρατορίας αναγνωρίζεται η ανεξαρτησία της Ελλάδας και από το Σουλτάνο.

Μέσα σε αυτές τις συνθήκες καλείται ο Ιωάννης Καποδίστριας ως Κυβερνήτης για να βάλει τάξη και να διεκδικήσει τα μέγιστα δυνατά όρια του νέου Ελληνικού Κράτους. Οι Μεγάλες Δυνάμεις καθόρισαν τελικά εκτός από τα σύνορα του πρώτου Ελληνικού Κράτους που περιελάμβανε την Πελοπόννησο, την Στερεά Ελλάδα και τις Κυκλάδες και την πολιτική του πορεία. Ο αγώνας των Ελλήνων για τα επόμενα χρόνια συνεχιστηκε τόσο για ν’ απελευθερωθούν οι υπόλοιπες ελληνικές περιοχές όσο και για ν’ απαλλαγούν από την κηδεμονία των ξένων.

Σημασία έχει ότι ο μεγάλος Ξεσηκωμός του ’21 ξεκίνησε χωρίς ουσιαστική βοήθεια από τους ξένους και στηρίχθηκε αποκλειστικά στους Έλληνες οι οποίοι κατάφεραν το πρώτο ουσιαστικό πλήγμα στην Οθωμανική Αυτοκρατορία κι έδωσαν το έναυσμα για τον ξεσηκωμό κι άλλων υπόδουλων λαών.

Η Επανάσταση του ’21 στάθηκε το πιο σημαντικό γεγονός της εποχής του γιατί απέδειξε ότι η αγωνιστικότητα, και η ισχυρή θέληση ενός λαού μπορούν ν’ αλλάξουν την ιστορική του μοίρα. Παρά τη διχόνοια και τα μελανά της σημεία, οι πρόγονοί μας Αγωνιστές μας παρέδωσαν ένα συμβόλαιο Ελευθερίας γραμμένο με το αίμα τους.

Και στην κρίσιμη γεμάτη αβεβαιότητα περίοδο που διανύουμε, τα λόγια του Μακρυγιάννη μοιάζουν επίκαιρα όσο ποτέ:

"Τούτην την πατρίδα την έχομεν όλοι μαζί, και σοφοί κι αμαθείς και πλούσιοι και φτωχοί και πολιτικοί και στρατιωτικοί και οι πλέον μικρότεροι άνθρωποι. Το λοιπόν δουλέψαμε όλοι μαζί, να την φυλάμεν κι όλοι μαζί και να μην λέγη ούτε ο δυνατός "εγώ", ούτε ο αδύνατος. Ξέρετε πότε να λέγει ο καθείς "εγώ"; Όταν αγωνιστεί μόνος του να φκειάση ή να χαλάση, να λέγη εγώ, όταν όμως αγωνίζονται πολλοί να φκειάσουν, τότε να λένε "εμείς". Είμαστε εις το "εμείς" κι όχι εις το "εγώ".Και εις το εξής να μάθωμεν γνώση, αν θέλωμεν να φκιάσωμεν χωριόν, να ζήσωμεν όλοι μαζί».

Τιμή και δόξα στους αγωνιστές του 21!

Σας ευχαριστώ πολύ"