"ΕΙΣ ΥΓΕΙΑΝ ΤΗΣ .....ΑΡΑΠΙΤΣΑΣ" (Σήμερα, η παγκόσμια ημέρα για το Νερό). Του Τάσου Καραμπατζού

 

- Το 70% του  ανθρώπινου σώματος αποτελείται από νερό. 

        - Το ίδιο ποσοστό  αποτελεί και το "σώμα" της γης. Μόνο που απ'αυτό, μόνον τον 1% είναι πόσιμο και μπορεί να το χρησιμοποιήσει ο άνθρωπος. Το υπόλοιπο είναι αλμυρό νερό, πάγος και υπόγειο. Επαρκεί όμως αυτό το 1% για τα 7,9 δις που έφτασε ο πληθυσμός της ανθρωπότητας;  

       Είναι αλήθεια ότι το μοναδικό αυτό φυσικό αγαθό δεν είναι ατελείωτο. Κι όσο δεν το προσέχουμε, όσο συνεχίζουμε να το σπαταλάμε  να το μολύνουμε και να μην το σεβόμαστε, τόσο και θα λιγοστεύει. Κυριότερος παράγων μείωσης των υδάτων  είναι η λεγόμενη "Κλιματική αλλαγή". Τις τελευταίες δεκαετίες με το φαινόμενο του θερμοκηπίου, έχουμε μια  ραγδαία άνοδο της μέσης θερμοκρασίας, εκατομμύρια στρέμματα δασών καίγονται κάθε χρόνο  με αποτέλεσμα να  δημιουργούνται   "θερμικά νησιά", να λιώνουν οι πάγοι που μοιραία ανεβάζουν τη στάθμη της θάλασσας και  η οποία με τη σειρά της "αλατίζει" τις πηγές γλυκού νερού καθιστώντας τες ακατάλληλες για ύδρευση. 

        Η κλιματική αλλαγή όμως, επιφέρει φυσικές καταστροφές οι οποίες με τη σειρά τους  διαβρώνουν εδάφη, μολύνουν τον υπόγειο υδροφόρο ορίζοντα και τις πηγές. Σημαντικός παράγων επίσης είναι και οι διάφορες πολεμικές συγκρούσεις ανά τον κόσμο, η χρήση χημικών όπλων, όπως και οι αγροτικές καλλιέργειες με την αλόγιστη χρήση φυτοφαρμάκων και λιπασμάτων που μολύνουν τα επιφανειακά και τα πηγαία νερά. Τα λύματα και τα απόβλητα επίσης των πόλεων και ειδικά στις μη ανεπτυγμένες χώρες, δημιουργούν ασθένειες  όπως η χολέρα, η  δυσεντερία, ο τύφος κλπ.  Αιτία είναι και η  έλλειψη "δεδομένων" νερού  για κάθε χώρα, όπως και η έλλειψη διεθνούς συνεργασίας για τις κοινόχρηστες  πηγές υδάτων (π.χ. συνορευόμενες χώρες, χώρες τις οποίες διασχίζουν τα ίδια ποτάμια κλπ). Αλλά και η απουσία σοβαρών υποδομών (ταμιευτήρων, φραγμάτων, δικτύων κλπ) σε κάθε χώρα αλλά και ευρύτερα. Η αναγκαστική μετανάστευση -προσφυγική κρίση επίσης, η οποία προκαλείται είτε από τους πολέμους (βλ. π.χ. στη γειτονιά μας Συρία, Παλαιστίνη, Ουκρανία κ.α.), είτε για την εύρεση καλύτερων συνθηκών ζωής, είναι επίσης στοιχεία που επηρεάζουν  τη χρήση του πόσιμου νερού. 

       Οι πρόσφατες πλημμύρες (Daniel) που έπληξαν το φθινόπωρο και διέλυσαν τη Θεσσαλία, είναι ένα πολύ σκληρό δείγμα του τι μπορεί τελικά να κάνει η φύση όταν τη "βιάζουμε". 

       ...................

       Όσον δε αφορά τα καθ'ημάς; 

       Σαν Νάουσα με τις πηγές της Αράπιτσας στα "πόδια" μας,  είμαστε  ένας ευλογημένος τόπος. Η περιοχή μας με τον ζωοδότη Βέρμιο στις παρυφές της, δημιουργεί ένα εξαιρετικό κλίμα για διαμονή και κατοικία. Έχω γράψει πριν λίγο καιρό  για τη δυνατότητα να δημιουργηθεί  μια νέα πράσινη, σύγχρονη και έξυπνη  πόλη στο πλατό πάνω από τη σημερινή Νάουσα (περιοχές Μπλάνα-Λαζαράσκα-Μηλίτσα), καθώς είναι βέβαιο οτι θα αναδειχθούν ανάγκες μετακίνησης πληθυσμών από ζεστές περιοχές πέριξ της Μεσογείου. Μέσα στα "τυχερά" του τόπου μας όμως, αντιμετωπίζουμε 2-3 φορές το χρόνο το πρόβλημα της θολότητας του νερού των πηγών Αγίου Νικολάου. Αλλά βλέποντας τη "μεγάλη εικόνα",  θεωρώ οτι είμαστε σε πάρα πολύ προνομιούχα θέση και ιδιαίτερα  προνομιούχοι ως Πολίτες. Από εμάς εξαρτάται και το μέλλον.

      Κάνουμε όμως αυτά που πρέπει; 

      Διαχειριζόμαστε σωστά το ζωτικό αυτό υδάτινο αγαθό;

      Ή θα πρέπει να μελετήσουμε και πολλά άλλα πράγματα; Καταγράφω μερικές  σκέψεις που ίσως φανούν χρήσιμες:  

      1)  Εκπόνηση μιας ολιστικής και επιστημονικά τεκμηριωμένης Μελέτης (Υδρολογικής-Γεωλογικής) που θα ξεκινάει ανάντι των πηγών της Αράπιτσας, θα λαμβάνει υπόψη ολόκληρη την υδρολογική  "λεκάνη" του Βερμίου (ξεκινώντας από το Σέλι, τη λίμνη Βεγορίτιδα, το οροπέδιο της Πτολεμαϊδας με τις βαθύτατες εκσκαφές για λιγνίτη, αλλά και τις εκατοντάδες αρδευτικές γεωτρήσεις που υπάρχουν εκεί- κλπ), ώστε να έχουμε τα τελειότερα επιστημονικά "δεδομένα" ως Νάουσα και να τα αξιοποιήσουμε όπως επιβάλλουν οι σύγχρονες συνθήκες ζωής. 

      2) Τελειοποίηση & εκσυγχρονισμό των φίλτρων καθαρισμού του νερού  των πηγών μας, αλλά και  κατασκευή δύο ακόμη μεγάλων  δεξαμενών καθίζησης, ώστε η πόλη να μπορεί να καταναλώνει το διαθέσιμο σ'αυτές καθαρό νερό για τις 3 περίπου μέρες που διαρκεί η θολότητα.

      3) Μελέτη -διευθέτηση των κυριότερων ρεμάτων και χειμάρρων του Βερμίου άνωθεν και παραπλεύρως των πηγών της Αράπιτσας, όπως π.χ. των πηγών  "Καραμπουνάρι/Μέγα Ρέμα", "Κουτσούφλιανης", "Τριών Πηγαδιών", "Σελιώτικος χείμαρρος/Πριόνια", "Βοϊδομάτης/Κουτίχα", "Τρία Πλατάνια/Σιασιάκι/Γκύμνοβο" κλπ. όπου κάλλιστα μπορούν να γίνουν μικροί ταμιευτήρες νερού και μικρά αντιπλημμυρικά -αρδευτικά  φραγματάκια για τις ανάγκες του αγροκτήματος ολόκληρου του Δήμου Νάουσας. 

     4) Μελέτη -διευθέτηση του μεγαλύτερου υδάτινου αποδέκτη της Νάουσας που είναι η Αράπιτσα, με κατασκευή εντός της κοίτης μικρών αναβαθμίδων (όχι μεγάλων φραγμάτων, διότι οι γύρωθεν σπηλαιώσεις στις όχθες  καθιστούν αδύνατη την κατασκευή τους), με σκοπό  τη μεγαλύτερη δυνατή συγκράτηση  νερού μέσα στην κοίτη, το οποίο και  θα εμπλουτίζει τον  υπόγειο υδροφόρο ορίζοντα,  αλλά και τις πηγές κατάντι αυτής. 

      Θα μπορούσαν προφανώς να διατυπωθούν και άλλες σκέψεις -προτάσεις, απλά τις καταθέτω αυτές ως μια αφορμή ώστε να ξεκινήσει ένας δημόσιος διάλογος για το αύριο του τόπου μας, έχοντας πάντα κατά σκέψη οτι "ΓΙΑ ΝΑ ΕΧΟΥΜΕ, ΠΡΕΠΕΙ  ΚΑΙ ΝΑ ΠΡΟΣΕΧΟΥΜΕ.....".