Ο David Brewer είναι ομότιμος καθηγητής Κλασικών Σπουδών στην Οξφόρδη, σπούδασε κλασική φιλολογία και ιστορία στην Οξφόρδη και ασχολήθηκε με τη διδασκαλία και τη δημοσιογραφία.
Έγραψε βιβλία για την Ελλάδα, όπως το "Η φλόγα της ελευθερίας", το "Η γερμανική κατοχή και ο εμφύλιος 1940 - 1949 και το Η Ελλάδα 1453 -1821, στον πρόλογο του οποίου αναφέρεται στην επιχείρηση αρπαγής 50 παιδιών από τη Νάουσα.
Παρότι μπορεί κανείς να διαφωνεί σε πολλά με τον συγγραφέα, είναι ενδιαφέρον το ότι ασχολείται με αυτό το θέμα από τις πρώτες σελίδες του βιβλίου του. Κρίνω ότι πρέπει να του δώσουμε τον λόγο. Πρώτα για επιβεβαίωση του γεγονότος και δεύτερο για το ξεκαθάρισμα της έκτασης, του δικαίου, της ιδιότητας των πρωτεργατών του και των συνεπειών του.
Για να φτάσει το γεγονός να απασχολήσει έναν Άγγλο, είναι λογικό να πούμε ότι το γεγονός τάραξε τα νερά στο εσωτερικό της αυτοκρατορίας. Ήταν μια "στάσις", δηλαδή μια επανάσταση.
Για την καταστολή της χρειάστηκε να συγκροτηθεί σώμα 800 ανδρών. Ο αριθμός των ανδρών είναι του συγγραφέα. Αυτό σημαίνει ότι οι στασιαστές δεν είναι κάποιοι κλέφτες που συνέστησαν μια συμμορία ούτε σκότωσαν τον απεσταλμένο του διοικητή της Θεσσαλονίκης που ήρθε στη Νάουσα με δυο φρουρούς.
Αντίθετα, ήταν Σιλιχτάρης του Σουλτάνου ο απεσταλμένος και η φρουρά του ήταν πολυμελής, ως δύναμη επιβολής, ανάλογη προς το παράνομο εγχείρημα. Δεν γνωρίζω τις πηγές του συγγραφέα, αλλά σαφώς επιχειρείται υποβάθμιση του γεγονότος.
Παρά ταύτα, ο συγγραφέας γράφει: "Στη συγκεκριμένη περίπτωση οι αντιδράσεις ήταν βίαιες. Οι Έλληνες κάτοικοι της Νάουσας σκότωσαν τον Τούρκο απεσταλμένο και τους δύο συνοδούς του, φωνάζοντας πως δεν θα παρέδιδαν ποτέ τα παιδιά τους". Αγνοεί ο συγγραφέας ότι η Νάουσα είχε το 1705 φρουρά που σε περιπτώσεις ανάγκης έφτανε τους 300 άνδρες. Και επίσης, είχε το προνόμιο να είναι απαλλαγμένη από το Μασγίδι, το παιδομάζωμα, τουρκικά ντεβρισμέ.
Ασκούσε λοιπόν νόμιμο δικαίωμα η Νάουσα και οι πολίτες της και η φρουρά της νομίμως αντιστάθηκαν.
Βέβαια, παράλληλα δικαιώματα είχαν και τα Γιάννενα. Και όμως και εκεί μαρτυρείται μασγίδι στα χρόνια του Οσίου Θεοφάνους. Ο από αδελφή ανεψιός του, παιδί αρπάχθηκε από τα Γιάννενα και με άλλα παιδιά Καστριτών οδηγήθηκε στην Πόλη, απ' όπου τον ελευθέρωσε ο Όσιος. Δεν είναι τυχαίο ότι ο Σουλτάνος παρασπονδεί. Έχει ανάγκη από παιδιά ευφυή, καλλίμορφα και αρτιμελή. Τα Γιάννενα και h Νάουσα, h Μητρόπολις των Χριστιανών της εντεύθεν του Αξιού Μακεδονίας, είχαν παιδιά πολιτισμένα, μορφωμένα σε ονομαστά σχολεία.
Αυτό υπαινίσσεται και ο συγγραφέας όταν γράφει ότι τα παιδιά αυτά τα ήθελε ο Σουλτάνος για την αυλή του ή για τα επίλεκτα σώματα των γενιτσάρων.
Η αρπαγή των παιδιών απέτυχε. Περιέργως, δεν κατηγορήθηκε η Νάουσα για την αντίστασή της, η πόλη δεν κατηγορήθηκε για το γεγονός Πήρε ο Καραδήμος επάνω του την ευθύνη και κατέφυγε ως κλέφτης με ένα μέρος των οπαδών του στο Βέρμιο..
Τι γράφει ο Brewer: "Σε μια μανιασμένη μάχη σκοτώθηκε ο αρχηγός, οκτώ σύντροφοί του αιχμαλωτίστηκαν και οδηγήθηκαν αλυσοδεμένοι σε ειδικό δικαστήριο, Καθ' όλη τη διαδικασία ήταν απείθαρχοι και εριστικοί - στο έλος καταδικάστηκαν σε θάνατο δι' απαγχονισμού".
Υπάρχει στο ιεροδικείο της Βέροιας το πρακτικό της δίκης. Έχουμε αναφορές σε αυτό από τον Ιωάννη Βασδραβέλλη, πρόσφατες εργασίες των φίλων κ.κ. Πέτρου Στοΐδη κα Δημήτρη Ευαγγελίδη και δικές μου. Οι νέοι της Νάουσας στο δικαστήριο , δύο των οποίων είναι παιδιά του Καραδήμου, ομολογούν περήφανα ότι είναι αρματολοί και διακηρύσσουν τα φρονήματά τους. Ήσαν αρματολοί, δεν ήταν κλέφτες, δεν ήταν πολύ περισσότερο, γενίτσαροι.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου