"Βουτιά στις ρίζες μας". Γράφει ο Μανώλης Βαλσαμίδης

Η εμπλοκή μου στα λαϊκά δρώμενα, εδώ και δεκαετίες, με την ίδρυση του Σχολείου μου, με την ίδρυση του ΠΥΡΣΟΥ, με την ίδρυση του Φολκλορικού Φεστιβάλ, με τη συμμετοχή μου σε διεθνή συνέδρια, με τις παρατηρήσεις μου, με τη μελέτη των τοπικών δρωμένων της εξόχως συνεκτικής και συντηρητικής πόλης μας, με την πολυετή έρευνα και συγγραφή, μου έδωσαν μιαν άλλη οπτική γωνία θέασης - προσέγγισης των εθίμων και των λαϊκών παραδόσεων. Μπορώ να δω σε βάθος πολλά. Γνωρίζω βεβαίως ότι μια μεγάλη μερίδα των ειδικών θεωρούν τα λαϊκά δρώμενα ρηχά, προϊόντα έκφρασης πρόσφατων σχετικά κοινωνικών φαινομένων – γεγονότων, με ορατό χρονικό ορίζοντα της αρχής τους και ευδιάκριτα τα στοιχεία των αιτίων  τους. Αυτό μπορεί να συμβαίνει σε λαούς με αβαθή παράδοση, όπως είναι οι Δυτικοευρωπαϊκές χώρες. Δεν συμβαίνει με μας. Όπως δεν συμβαίνει σε τόσους λαούς με πολιτισμό και παράδοση χιλιετιών. Μπορώ λοιπόν να δω σε βάθος και σας καλώ, φίλοι αναγνώστες, σε ένα ταξίδι, ενδιαφέρον θα πω, στα βάθη του πολιτισμού και της Παράδοσής μας με την ανάγνωση των σημειωμάτων μου που θα ακολουθήσουν. Είναι περιττό να σημειώσω ότι τα σχόλια και οι παρατηρήσεις σας, ειδημόνων και μη, είναι ευπρόσδεκτες.  Σε όλα τα σχετικά σημειώματά μου θα διατηρήσω την ίδια με το σημερινό δομή^. Κείμενο, γλωσσική

προσέγγιση, ελεύθερη απόδοση, συμπέρασμα.

Α΄. ΟΡΦΙΚΟΣ ΥΜΝΟΣ ΚΟΥΡΗΤΩΝ

Σκιρτηταὶ Κουρῆτες, ἐνόπλια βήματα θέντες,

ποσσίκροτοι, ῥομβηταί, ὀρέστεροι, εὐαστῆρες,

κρουσιλύραι, παράρρυθμοι, ἐπεμβάται ἴχνεσι κούφοις,

ὁπλοφόροι, φύλακες, κοσμήτορες, ἀγλαόφημοι.

μητρὸς ὀρειμανέος συνοπάονες, ὀργιοφάνται·

ἔλθοιτ εὐμενέοντες ἐπ εὐφήμοισι λόγοισιν,
βουκόλῳ εὐάντητοι ἀεὶ κεχαρηότι θυμῷ.-

Γλωσσική προσέγγιση

Σκιρτητής= ορχηστής, χορευτής

Κουρῆτες = νεανίες, νέοι πολεμιστές, παραστάτες

Ποσσίκροτοι = Ποδοκροτητές, με γερά χτυπήματα των ποδιών στη γη

Ρομβηταί = συστρεφόμενοι δίκην περιστρεφόμενου ρόμβου
ὀρέστεροι = ορεινοί, ορεσίβιοι

εὐαστῆρες = θριαμβευτές, με κραυγές βακχικές, εύα, (εύα=κισσός στα Ινδικά).
κρουσιλύραι = λυροκρούστες

παράρρυθμοι = ελεύθεροι ρυθμού, ή και φίλοι του ρυθμού (άρρυθμοι πόδες)

ἐπεμβάται ἴχνεσι κούφοις = εκτελεστές, ακόλουθοι ανάλαφρων βημάτων

κοσμήτορες = Οδηγοί στην παράταξη του στρατού

ἀγλαόφημοι = λαμπρής φήμης, νικητές, θριαμβευτές
μητρὸς συνοπάονες = σύντροφοι, συνακόλουθοι της μητέρας θεάς,

ὀρειμανής = ορεσίβια, αυτή που αγαπάει με πάθος τη φύση, τα βουνά

ὀργιοφάνται = δάσκαλοι μυστηριακών τελετών

ἔλθοιτ εὐμενέοντες = ελάτε ευμενείς, καλόκαρδοι

ἐπ εὐφήμοισι λόγοισιν = με εύφημα, ευοίωνα λόγια
βουκόλῳ εὐάντητοι =  καλόδεχτοι, ευπρόσιτοι στον βουκόλο ( βοσκός αγέλης βοών)

ἀεὶ = πάντοτε

κεχαρηότι θυμῷ = με χαρούμενη διάθεση, πρόσχαροι

Ελεύθερη απόδοση

Ορχηστές Κούρητες, σεις που διδάξατε τους ένοπλους χορούς

Ποδόκροτοι, συστρεφόμενοι, ορεσίβιοι, βακχευτές,

Λυροκρούστες, εραστές του ρυθμού, ανάλαφροι χορευτές,
Οπλοφόροι, φρουροί, οδηγοί στις παρατάξεις, θριαμβευτές,

Συνακόλουθοι της ορειμανούς μητέρας θεάς, μυστηρίων μυητές,

Ελάτε καλόκαρδοι με ευχές και ευοίωνους λόγους,
Προσιτοί στον βουκόλο, πρόσχαροι πάντοτε.

Πολύτιμες πληροφορίες του ύμνου

Οι νεαροί πολεμιστές, ένοπλοι επιδέξιοι, δεινοί χορευτές είναι συνοδοί της αρχαίας ορεσίβιας θεάς Μητέρας, φίλοι των βουκόλων, μύστες και δάσκαλοι μυστικών τελετών, οδηγοί στις παρατάξεις του στρατού, βακχευτές, θριαμβευτές.

Κρατούμε τις έννοιες: Θεά Μήτηρ, θρησκευτικές τελετουργίες, χορός, ένοπλοι χορευτές, βακχευτές, βόες, κισσός.