Τα τελευταία χρόνια υπάρχει η τάση να διδάσκεται η τεχνολογία και οι υπολογιστές και ο κώδικας και η ρομποτική όσο νωρίτερα γίνεται στα σχολεία. Ναι, προφανώς και δεν λέμε όχι. Αλλά η τάση αυτή γίνεται στο πλαίσιο προετοιμασίας για τη μελλοντική αγορά εργασίας για την ανταγωνιστικότητα μας. Δεν τοποθετουμαστε αρνητικά σε αυτό. Είναι μία σημαντική παράμετρος της εκπαίδευσης.
Υπάρχει όμως και η άλλη, η πιο σημαντική παράμετρος της Παιδείας, που γαλουχεί πολίτες. Με αυτήν τη δεύτερη ματιά, η διδασκαλία των σχετικών αυτών μαθημάτων θα πρέπει να γίνεται και από την άλλη τους πλευρά, στο πλαίσιο των κοινωνικών επιστημών, που παράλληλα με μηχανικούς λογισμικού θα προετοιμάζει πολίτες που θα ζήσουν στο νέο περιβάλλον. Πολίτες με κριτική ικανότητα που θα έχουν αυξημένη ευαισθησία μπροστά στο ψεύτικο και το αληθινό.
Πολίτες με δημιουργική φαντασία, γιατί εδώ βρίσκεται το πλεονέκτημα τους απέναντι στις "μηχανές". Πολίτες που ενώ θα βιώνουν και θα ζουν την ψηφιακή πραγματικότητα (τα κοινωνικά δίκτυα και η πραγματικότητα τους είναι εδώ), ταυτόχρονα δεν θα αποδυναμώνουν την ενεργό παρουσία και επαφή τους με την "πραγματική" πραγματικότητα.
Πολίτες, που η ψηφιακή πραγματικότητα θα δρα συμπληρωματικά της πραγματικής πραγματικότητας του "έξω κόσμου", που δεν θα του παρέχει ευτελή υποκατάστατα διεξόδου σε επιθυμίες και προσδοκίες. Και ο "έξω κόσμος" είναι η δική του κοινωνία, ο δικός του περίγυρος, με τις δεσμεύσεις, τις εξαρτήσεις, τις υποχρεώσεις, δηλαδή η κοινωνική του υπόσταση. Και κοινωνική υπόσταση σημαίνει συναίσθηση, ανοχή και σεβασμός του διαφορετικού. Σε αντίθεση με την ψηφιακή πραγματικότητα που, όπως έχει σήμερα δομηθεί το μοντέλο βάσει του οποίου λειτουργούν οι αντίστοιχες πλατφόρμες, είναι ιδιαίτερα ευάλωτη στο να προάγει τον φανατισμό, να καλλιεργεί τα πάθη, να υψώνει φράγματα, να διχάζει και να χαλιναγωγεί.
Γιατί οι αλγόριθμοι της δεν αναπτύχθηκαν με γνώμονα να υπηρετούν τη Δημοκρατία και την ανοικτή κοινωνία, αλλά να εξυπηρετούν συμφέροντα και να δημιουργούν πελάτες και να εξισώνουν, όσο μπορούν, τον Άνθρωπο με τη "μηχανή". Είναι αυτή η αναφορά μας μία αναφορά απαισιοδοξίας; Αναφορά που αποπνέει νεο-Λουδισμο, που παραπέμπει στους Λουδιτες του 19ου αιώνα που έσπαγαν τις μηχανές;
Το αντίθετο, και αυτός είναι ο λόγος που συνεισφέρουμε την αναφορά αυτή. Να διατυπώσουμε τις απόψεις μας που δεν είναι φόβος για την Τεχνολογία, αλλά αντίθετα εσωτερική δύναμη αισιοδοξίας για τον Άνθρωπο, ο οποίος θα εξουσιάζει και δεν θα εξουσιάζεται από την Τεχνολογία. Αισιοδοξία δεν είναι να προφητευουμε ένα μέλλον ρόδινο που να υπόσχεται ευτυχία (το έχουμε κι αυτό διαβάσει από τους "γκουρού" του είδους, που οραματίζονται να εμφυτεύουν στον εγκέφαλο τσιπακια ευτυχίας - ένα είδος ηλεκτρονικού οπίου).
Αισιοδοξία σημαίνει ότι αγκαλιάζω την Τεχνολογία αλλά τη χειρίζομαι και δεν με χειρίζεται. Αισιοδοξία σημαίνει ότι έχω κριτική στάση απέναντι σε πιθανόν λάθος επιλογές και πάνω απ' όλα η αισιοδοξία μου απορρέει από την πίστη μου, τη βαθιά μου πίστη, ότι το "κακό" οφείλεται σε στρεβλή ή ελλιπή ενημέρωση.
Και είμαστε αισιόδοξοι γιατί δεν πιστεύουμε σε λύσεις από μάγους και μαγικά ραβδιά και σε "έτοιμες" λύσεις που ξεθαπτονται από το παρελθόν, αλλά σε κοινωνίες ανοικτές και ελεύθερες που μαθαίνουν από τα λάθη τους, συζητούν, επαναπροσδιορίζουν τους στόχους τους και δημιουργούν το μέλλον τους, όπως ακριβώς και η λειτουργία της Ανθρώπινης νόησης. Η ιστορία άλλωστε είναι Δημιουργική Εξέλιξη, όπως μας είπε ο Bergson ...(Το ανωτέρω κείμενο είναι απόσπασμα από το άρθρο του π. Αθανάσιου Νίκου στο περιοδικό "ΝΙΑΟΥΣΤΑ" της Πολιτιστικής Εταιρείας Νάουσας "Αναστάσιος Μιχαήλ ο Λόγιος", τευχ. 194, Ιανουαρ.- Μαρτ. 2026).
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου