Στα πολιτικά τεκταινόμενα, ο όρος «τομή» έχει την έννοια της σημαντικής αλλαγής ή της εκτεταμένης ανανέωσης στο υπάρχον status quo. Έτσι, στην ελληνική πολιτική ιστορία, τομή είχε αποτελέσει λ.χ. η εμφάνιση του Ελευθερίου Βενιζέλου στην πολιτική σκηνή το 1910, η άφιξη του Καραμανλή από το Παρίσι το 1974, ή η άνοδος του ΠΑΣΟΚ στην εξουσία το 1981. Στην πολιτική ιστορία της Νάουσας, από την άλλη, μία τέτοια τομή αποτέλεσαν, αναμφισβήτητα, οι Δημοτικές Εκλογές του 2014.
Τον Μάρτιο εκείνου του έτους, έκανε, για πρώτη φορά την εμφάνισή του στο πολιτικό προσκήνιο, ένας νέος άνθρωπος, «μορφωμένος, πολιτισμένος, με εντυπωσιακό βιογραφικό», που μεταξύ άλλων, «είχε και Θεό», όπως, χαρακτηριστικά, είχε δηλώσει τότε μία Κυρία, στο πλαίσιο μίας λιτής τελετής ορκωμοσίας στην ΕΡΙΑ. Μάλιστα, πολλοί ήταν αυτοί που υποστήριζαν ότι ο συγκεκριμένος νέος «κατόρθωσε έναν πρωτοφανή άθλο», καθώς, ανεξάρτητος και χωρίς «κανένα δαχτυλίδι», συνέτριψε, μέσα σε ένα διάστημα μερικών μηνών, ένα «κατεστημένο» δώδεκα ολόκληρων χρόνων. Φυσικά, μέσα στο γενικότερο τότε κλίμα του ενθουσιασμού αλλά και της προσδοκίας για ένα «φορμάτ» στα δεδομένα του τόπου, λίγοι ήταν εκείνοι που μπορούσαν να δουν τα πράγματα νηφάλια και ρεαλιστικά. Μικρή σημασία είχε, άλλωστε, ότι πίσω από τον Νίκο Κουτσογιάννη, βρισκόταν μια συμβουλευτική επιτροπή του συνδυασμού του, που αποτελούνταν από πρώην δημάρχους και παλαιούς δημοτικούς και κομματικούς παράγοντες, ή το γεγονός, για παράδειγμα, ότι στις ομιλίες του, τον προλόγιζε ο τότε Δήμαρχος Θεσσαλονίκης, Γιάννης Μπουτάρης. Είπαμε. Στο μυαλό των Ναουσαίων, ο Νίκος Κουτσογιάννης ήταν ένας ασυμβίβαστος και φέρελπις νέος, χωρίς κομματικές στηρίξεις και παρωπίδες. Σ’ αυτό βέβαια, είχε συντελέσει και η τότε συγκυρία, καθώς η Ελλάδα βρισκόταν ακόμη στη μέγγενη της οικονομικής και κοινωνικής κρίσης των μνημονίων, με τις περισσότερες επιχειρήσεις να κλείνουν και την ανεργία να αγγίζει ποσοστά ακόμα και της τάξης του 27% (βλ. τις τριμηνιαίες εκθέσεις της ΕΛΣΤΑΤ)· η δε Νάουσα, να είναι πρωταθλήτρια με ποσοστά του 40%. Το κερασάκι στην τούρτα; Μα φυσικά, η πολιτική την οποία ακολούθησε, τόσο προεκλογικά, όσο και μετεκλογικά: η πλήρης απαξίωση της προηγούμενης δημοτικής αρχής -τόσο των προσώπων, όσο και των έργων- καθώς και ο ευαγγελισμός της επερχόμενης -υποτιθέμενης- κάθαρσης. Με εκφράσεις του τύπου, «παρέλαβα ένα μπάχαλο», «ρίξαμε φως σε διαδικασίες», «το μόνο, που μου παρέδωσε η προηγούμενη αρχή, είναι χρέη», αλλά και το γενικότερο σύνθημα του «φτάνει πια», προσπάθησε να παρουσιαστεί ως οιονεί Μεσσίας, ο οποίος θα οδηγούσε τη Νάουσα στην κορυφή της Ευρώπης. Η συνταγή πέτυχε. Στις εκλογές του 2014 έλαβε ένα συντριπτικό ποσοστό (60,3%) και παράλληλα μια ισχυρή εντολή για να υλοποιήσει το πρόγραμμά του.
Κάπως έτσι, έφυγε ο κακός Καραμπατζός και ήρθε ο νέος, ο άσπιλος και ο αμόλυντος. Τι και αν στο ταμείο του Δήμου το 2014, με βάση έγγραφο του τότε Προϊσταμένου της Ταμειακής Υπηρεσίας, υπήρχαν 2.525.558,25 ευρώ; Τι και αν η προηγούμενη δημοτική αρχή άφησε κληρονομιά ένα έργο 103 εκατομμυρίων ευρώ; Στον νου του λαού της Νάουσας, είχε έρθει ένας ηθικά άμεμπτος νέος για να νοικοκυρέψει τα πράγματα στην πόλη. Και όλα αυτά, μόλις στα 33 του χρόνια. Ο πιο νέος Δήμαρχος σε ολόκληρη τη βόρεια Ελλάδα. Αντίστοιχο, βέβαια, ήταν και το πρόγραμμά του, όπως άλλωστε και οι εξαγγελίες του. Από τη δημιουργία του «Διεθνούς Κέντρου Οίνου και Γαστρονομίας» στο ΚΙΟΣΚΙ και τη σύνδεση του κέντρου της Νάουσας με «πρότυπο κρεμαστό τελεφερίκ» -μέσω Αγίου Νικολάου- με τα «Πηγάδια», μέχρι τη μετατροπή του Κοπανού σε «Πρότυπο Κέντρο Ιαματικού Τουρισμού» αντίστοιχου του Πόζαρ, αλλά και την εφαρμογή ενός καινοτόμου σχεδίου για την παραγωγή υδροηλεκτρικής ενέργειας, το οποίο θα αποκόμιζε στον Δήμο κέρδη εκατομμυρίων ευρώ.
Βεβαίως, είναι γεγονός ότι από τον τρόπο, με τον οποίο ο ίδιος παρουσίαζε την πραγματικότητα («η Νάουσα στην κορυφή της Ευρώπης»), υπήρχε μια τεράστια απόσταση, την οποία, φυσικά ο λαός τη γνώριζε. Αρκεί να θυμηθεί κανείς ότι επί θητείας του, το ξενοδοχείο «Βέρμιον» στον Άγιο Νικόλαο -η λεγόμενη ναυαρχίδα- έκλεισε, ο περίφημος διεθνής διαγωνισμός για το Χιονοδρομικό 3-5 Πηγάδια έμεινε στα χαρτιά, τα εκατομμύρια από την παραγωγή της υδροηλεκτρικής ενέργειας δεν ήρθαν ποτέ, ενώ το Αποχετευτικό στον κάμπο, ένα έργο υποδομής, ύψους 20 εκατομμυρίων ευρώ, που έπρεπε να ολοκληρωθεί μέχρι τη 31η-12-2015, για κάποιον περίεργο λόγο έμεινε στα σκαριά, με πρόσθετο κίνδυνο απένταξής του από την Ε.Ε. Έπρεπε να έρθει η διοίκηση Καρανικόλα για να το συνεχίσει, από εκεί που το άφησε η διοίκηση Καραμπατζού (!)
Το αποτέλεσμα των εκλογών του 2019, συνεπώς, δεν αποτέλεσε μεγάλη έκπληξη για το εκλογικό σώμα. Αρκεί να σκεφτεί κανείς ότι στον πρώτο γύρο, η παράταξη Κουτσογιάννη έπιασε «ταβάνι» στο 34,60%, όταν το 2014, η παράταξη Καραμπατζού, με φθορά δώδεκα ολόκληρων χρόνων είχε λάβει 36,34%. Μολονότι, είναι γνωστό τοις πάσι ότι σε μια εκλογική αναμέτρηση, ο απερχόμενος υποψήφιος Δήμαρχος έχει πάντα το ηθικό πλεονέκτημα ή ότι, συνήθως, οι λαϊκές μάζες επιλέγουν τον νικητή (το γνωστό Bandwagon effect), στην περίπτωση Κουτσογιάννη το 2019, αυτό δεν επιβεβαιώθηκε. Το μέγεθος της εκλογικής ήττας μάλιστα, ήταν ακόμα μεγαλύτερο, αν κάποιος παρατηρήσει τα συγκριτικά δεδομένα. Πράγματι, στη συντριπτική πλειοψηφία των όμορων Δήμων, οι απερχόμενοι Δήμαρχοι κατάφεραν να κερδίσουν εκ νέου τις εκλογές: ο Βοργιαζίδης στη Βέροια, ο Γκυρίνης στην Αλεξάνδρεια, ο Γιάννου στην Έδεσσα, ο Στάμκος στην Πέλλα, η Ιγνατιάδου στη Σκύδρα κ.ο.κ. Και όλα αυτά, παρά το γεγονός ότι κάποιοι από αυτούς είχαν πολύ μεγαλύτερη φθορά από τον ίδιο, έχοντας χρηματίσει και περισσότερες θητείες ως δήμαρχοι· παρά το γεγονός, επίσης, ότι ήταν ο νεότερος από τους προαναφερθέντες και ως εκ τούτου, κατά (λογική) ακολουθία, πιο ρηξικέλευθος και ριζοσπαστικός. Ίσως βέβαια, η εκλογική ήττα Κουτσογιάννη το 2019, να ήταν και μια αναγκαία «διόρθωση» του εκλογικού σώματος.
Ενίοτε -όπως η ιστορία έχει αποδείξει στη χώρα μας- η πολιτική διακόρευση ανθρώπων που εκτίθενται στα κοινά, είναι ιδιαίτερα οδυνηρή. Αυτό μάλιστα, ισχύει, σε ακόμη μεγαλύτερο βαθμό, για δημόσια πρόσωπα, που έχουν κριθεί, πολλάκις, από το εκλογικό σώμα. Στην περίπτωση της Νάουσας, οι τέσσερις υποψήφιοι δήμαρχοι είναι γνωστοί στην τοπική κοινωνία. Έχουν ήδη εκτεθεί σε προηγούμενες εκλογικές αναμετρήσεις (βουλευτικές ή δημοτικές) και έχουν λάβει, φυσικά, και την αντίστοιχη βαθμολογία. Βαδίζοντας, λοιπόν, στην τελική ευθεία για τις εκλογές του 2023, το ενδιαφέρον, μάλλον, επικεντρώνεται στους αντίστοιχους δύο διεκδικητές και των προηγούμενων εκλογών. Ωστόσο, βάσει όλων των προαναφερθέντων, είναι βέβαιο ότι τουλάχιστον για τον Νίκο Κουτσογιάννη έχει κλείσει ένας πολιτικός κύκλος, ο οποίος είναι δύσκολο να ανοίξει εκ νέου. Το αφήγημά του το 2014 συμπυκνώθηκε στο «φτάνει πια» απέναντι στην ανεπαρκή -κατά τον ίδιο- διοίκηση Καραμπατζού. Το 2019, πάλι, μιας και δεν είχε απέναντί του τον Καραμπατζό, ήταν πολύ βολικό να ισχυρίζεται ότι ο βασικός κορμός της παράταξης του τελευταίου τελούσε υπό τον μανδύα του Καρανικόλα, παριστάνοντας το νέο. Στις φετινές εκλογές όμως, ποιο στ’ αλήθεια, είναι το αφήγημά του; Θα το διαπιστώσει κανείς αν αναγνώσει οποιαδήποτε από τις ανακοινώσεις των υποψηφίων του (: «η αναλγησία της σημερινής δημοτικής αρχής», «η ανυπαρξία της δημοτικής αρχής», «απόλυτη απουσία σχεδίου και έργου από τη διοίκηση Καρανικόλα» κ.ο.κ.). Με άλλα λόγια, το αφήγημά του δεν έχει αλλάξει, παρά τα όσα μεσολάβησαν από το 2014.
Φτάνοντας, λοιπόν, στο κρίσιμο ερώτημα από το οποίο ξεκινήσαμε, οφείλουμε να αναρωτηθούμε: τι άραγε, απέμεινε από τον θρίαμβο του 2014; Σίγουρα, μία ολιγομελής ομάδα υποψηφίων, με ένα ιδιαίτερα φιλόδοξο σύνθημα «Πάμε για τον Δήμο Νάουσας». Ας μην ξεχνάμε, άλλωστε, ότι οι περισσότεροι των συμβούλων του, που πρώτευσαν στις εκλογές του 2014 έχουν στην καλύτερη περίπτωση αποστασιοποιηθεί, ενώ άλλοι, ήδη, μεταπήδησαν στον συνδυασμό Καρανικόλα. Βεβαίως, το μεγαλύτερο ζήτημα, το οποίο είναι αξιομνημόνευτο και οφείλουμε να επισημάνουμε, είναι το γεγονός ότι η παράταξη Κουτσογιάννη παρουσιάζει μία εικόνα για τη σημερινή διοίκηση, η οποία διαφέρει άρδην από την πραγματικότητα. Αυτήν της πλήρους ανυπαρξίας και της παντελούς έλλειψης οράματος και σχεδίων. Φυσικά, δεν ισχυρίζεται κανείς ότι η διοίκηση Καρανικόλα έχει οδηγήσει τη Νάουσα στην κορυφή της Ευρώπης. Ωστόσο, μέσα σε πολύ δύσκολες συγκυρίες (πανδημία, ενεργειακή κρίση, έλλειψη πλειοψηφίας λόγω απλής αναλογικής κ.α.) κατόρθωσε να υλοποιήσει πέντε στοιχειώδη πράγματα. Χωρίς πομφόλυγες και πανηγυρισμούς. Δεν ισχυρίστηκε ποτέ ότι θα φέρει Άραβες ή Ρώσους να επενδύσουν. Δεν υποσχέθηκε έσοδα εκατομμυρίων ευρώ από μεγαλεπήβολα προγράμματα, ούτε, βέβαια, έταξε το πρώτο «πράσινο Δημαρχείο» στα Βαλκάνια. Αντιθέτως, κατάφερε να επιτύχει τη μακροχρόνια μίσθωση του Χιονοδρομικού σε δύο ικανούς, ντόπιους επιχειρηματίες, να επιλύσει τα δασικά και άλλα σοβαρά θέματα του ξενοδοχείου «Βέρμιον» στον Άγιο Νικόλα, προκειμένου να ετοιμαστεί κι εκεί μακροχρόνια μίσθωση, να δημιουργήσει μια-δυο σοβαρές επενδύσεις στον χώρο της εστίασης, να επιτρέψει -σε συνδυασμό και με τους φορείς της κυβέρνησης- την επαναλειτουργία της Σχολής Αστυφυλάκων και να ολοκληρώσει το μεγάλο Αποχετευτικό του κάμπου, το οποίο από τα τέλη του 2023 μπαίνει σε λειτουργία. Και σίγουρα, μένουν πολλά ακόμα που πρέπει να γίνουν. Το σπουδαιότερο, όμως, είναι ότι διοίκησε θεσμικά, με ηπιότητα και ανθρωπιά, χωρίς να λασπολογεί ή να κατηγορεί τους προηγούμενούς της, προσπαθώντας, παράλληλα, να βρίσκει λύσεις συναινετικές για το συνολικό καλό του τόπου.
Το ίδιο λάθος, βέβαια, έκανε και ο ΣΥΡΙΖΑ στις εθνικές εκλογές. Διατηρώντας ένα τοξικό, αντιπολιτευτικό κλίμα, παρουσίαζε και αυτός μία ζοφερή εικόνα για τη γενική κατάσταση της χώρας, που όλοι (ανεξαρτήτως πολιτικών πεποιθήσεων) γνωρίζαμε ότι, σίγουρα, δεν ανταποκρινόταν στην πραγματικότητα. Το αποτέλεσμα, βέβαια ήταν η συντριβή του στις εκλογές, με την αντίστοιχη κατάρρευση και των ποσοστών του. Μένει, να δούμε αν συμβεί το ίδιο και στην περίπτωση της Νάουσας. Όπως θα έλεγαν και στη γηραιά Αλβιώνα, 20 μέρες and counting…
*Ο Χρήστος Βασιλείου είναι Δικηγόρος, ΜΔΕ ΑΠΘ.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου