Σε ηλικία 76 ετών έφυγε χθες για το μεγάλο ταξίδι ο Μιχάλης Τόμτσης. Μεγάλη απώλεια για την ιστορία της Νάουσας. Το πάθος του για τις "Μπούλες" ασίγαστο. Μετά τη συνταξιοδότησή του από τη ΔΕΗ, δόθηκε με ψυχή στην διατήρηση της παράδοσης. Το χέρι του "έπιανε" που λέμε στη Νάουσα. Πρόσωποι, πάλες, κιοστέκια, γκιουρντάνια, αλυσίδες κλπ. περνούσαν όλα απ'τα χέρια του. Κι όλα προσεγμένα και καλοδουλεμένα με υπομονή και πολύ μεράκι. Το είδος αυτών των τελειομανών ανθρώπων στη Νάουσα, το λέμε "φισφισέδες".
Το μεράκι του λοιπόν για το δρώμενο, μοναδικό και εν πολλοίς ...παθογόνο, θα το έλεγα. Μιλάμε για Πάθος. Το μετέδωσε και στην σύζυγό του τη Φανή Τζιώνα -Καραμπατζού, την αγαπητή μου δευτερο-ξαδέλφη, αλλά και στην κόρη του την Έφη. Χιλιάδες παιδιά της Νάουσας πέρασαν απ'το εργαστήρι του Μιχάλη. Τα παιδιά του, ο Κώστας και ο Θωμάς ντύθηκαν Γενίτσαροι για αρκετά χρόνια. Θυμάμαι που ερχόταν τα μπουλούκια να τους πάρουν από το όμορφο καλοχτισμένο Εργαστήρι τους στην οδό Κ. Δημητριάδη.
Λόγω άμεσης συγγένειας (Καραμπατζαίοι-Τόμτσηδες) πολλαπλώς συνδεδεμένοι με οικογενειακούς δεσμούς, και όχι μόνον ως απλοί γειτόνοι, είχα τη χαρά να συζητάμε επί ώρες. Είτε στο μπαξέ του στα "Ισιώματα", είτε και πάνω στο Εργαστήρι καθισμένοι στα σκαμνάκια, με παρέα το δικό του Ναουσαϊϊκο τσίπουρο και λίγο τυράκι που μας έφερνε η Φανή. Ατέλειωτες κουβέντες και αναμνήσεις. ....."Τασούλη" (έτσι με αποκαλούσε), "....Σε διαβάζω συνέχεια αυτά που γράφεις για τη Νάουσα. Συγκινούμαι έτσι όπως τα λες και νοσταλγώ". Μου έλεγε λοιπόν για τα παλιά τα σόϊα και μου αράδιαζε παλιές ιστορίες από τους Τόμτσηδες, τους Καραμπατζαίους (που έγινε και γαμπρός μας), τον πατέρα του τον Θωμά, τη μάνα του τη Μίτσα (αδελφή του Τάκμα), τον παππού τον Γιώργη Καραμπατζό, τον θείο τον Κώστα που δούλευε στη Δημαρχία, τον θείο του Γιάννη τον μηχανικό στην Αθήνα, .... κάτι ήξερε πάντα για όλο μας το σόϊ. Ιστορίες σπουδαίες και νοσταλγικές. Για τα κτήματα στις διάφορες περιοχές έξω απ'την πόλη, για τα άλογα και τα αχούρια που είχαν οι παλιοί, για τις αχυρώνες, για ανθρώπους που έφυγαν από κοντά μας, αλλά και για τις δυσκολίες που περνούσαν εκείνα τα σκληρά χρόνια μεταπολεμικά, για τον καθημερινό τους αγώνα και τις απαντοχές τους, οτι ήταν άνθρωποι δουλεμένοι/σκληραγωγημένοι (ή αργασμένοι, όπως λέμε στη Νάουσα), αλλά κυρίως μου έλεγε για το πραγματικό ΔΕΣΙΜΟ που είχαν τιμώντας τις αδελφικές τους σχέσεις, τις οικογένειες, τους γείτονες και το σόϊ..... Πάνω στο κτήμα του, διάβαζε συνέχεια για την ιστορία της Νάουσας και ότι την αφορούσε το κρατούσε ως αρχείο. Όπως επίσης συγκέντρωνε και πάρα πολλά παλιά αντικείμενα που είχαμε στα παλιά τα σπίτια μας. Δεν θα ξεχάσω όταν το 1985 γκρεμίζαμε το παλιό μας σπίτι, ήρθε εκεί και πήρε κάποια παλιά όμορφα δουλεμένα σιδερένια κάγκελα από παράθυρα κι' απ' το μπαλκόνι μας, κάτι παλιά αγροτικά εργαλεία (δικράνια, τζουγκράνες, κορφολογητές, παλιά βαρέλια, μπαγκράτσια, χαλκοτσούκια της γιαγιάς μου κ.α.
Εξιστορώντας όλα αυτά, το μυαλό του γυρνούσε πολλά χρόνια πίσω και ανακαλούσε στη μνήμη του άλλες εποχές. Και να τα δάκρυα....... Ήταν πάρα πολύ ευαίσθητος και ευσυγκίνητος άνθρωπος. Εύκολα λοιπόν, μπορώ να πω οτι ο Μιχάλης πρέπει να ήταν από τους τελευταίους της παλιάς εκείνης γενιάς των καλών -νοικοκυραίων Ναουσαίων.
Άμα ξεκινήσω όμως να γράφω ιστορίες, δεν θα σταματήσω ποτέ. Κλείνω εδώ.
Ο Μιχάλης χθες, μας εγκατέλειψε για το ταξίδι στο άχρονο. Λες και περίμενε καρτερικά να περάσει και η φετινή Αποκριά, να χαιρετήσει όλα τα παιδιά που πέρασαν όλα αυτά τα χρόνια από τα "χέρια" του, που τα μίλησε για τη Νάουσα, την ιστορία της, το μέγιστο Δρώμενό της, τους εμπότισε με αρχές και αξίες, με νάματα Νάουσας, και τα μύησε στο μοναδικό τελετουργικό του ντυσίματος, της προσευχής και του ..... ΑΠΟΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΥ.
Αγαπητέ Μιχάλη. Σήμερα, ήρθε η ώρα να σε αποχαιρετήσει όλη η Νάουσα. Ας είναι αιώνια η μνήμη σου. ΚΑΛΟ ΠΑΡΑΔΕΙΣΟ!
.........................
Οι φωτογραφίες που αναρτώ, είναι από την Αποκριά του 2007 στην Πλατεία Καρατάσου, όταν εμφανιστήκαμε στην κρατική τηλεόραση για να εξηγήσει ο ίδιος με λίγα μεστά λόγια το Δρώμενο της πόλης μας και μαζί να προσκαλέσουμε τον κόσμο να έρθει να το παρακολουθήσει από κοντά. Πίσω μας θα δείτε, όλος ο χώρος να είναι γεμάτος με παιδάκια της Νάουσας, ντυμένα με πανέμορφες πολύχρωμες στολές. Όπως ακριβώς ήθελε πάντα να τα βλέπει.
Μιχάλη, καλό σου ταξίδι.
Τα θερμά μου συλλυπητήρια στην καλή σου Οικογένεια.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου