Σεβασμιότατε, κ. βουλευτές , κ. Δήμαρχε, κ. διοικητά, κ. σύμβουλοι, κ. εκπρόσωποι των πολιτικών και στρατιωτικών αρχών του τόπου, κυρίες και κύριοι, αγαπητά μου παιδιά Ο ορισμός μου ως επισήμου ομιλητή την εύσημη τούτη μέρα και η προσλαλιά του Μητροπολίτη μας περιποιεί ιδιαίτερη τιμή στο πρόσωπό μου, αλλά και με φορτώνει με εξαιρετικά βαριές ευθύνες για ό,τι πρέπει να πω. Θα είμαι πολύ προσεκτικός. Δεν είμαι αναθεωρητικός της ιστορίας. Ούτε όμως προσκολλημένος στην Παράδοση, την οποία κάλυψε σε πολλά η αχλύς του χρόνου, αυθαίρετες επεμβάσεις, ιδιοτέλεια και απαιδευσία.
Στέκομαι όσο μπορώ στα γεγονότα, στην ουσία τους και τον συμβολισμό τους
Πολλά τα αδιευκρίνιστα σημεία της τοπικής μας ιστορίας, πολλά τα ερωτηματικά. Και είναι τα ερωτηματικά όχι μόνον πολλά αλλά και πολύ ουσιαστικά. Πάλεψα με αυτά από το 1960, όταν καλεσμένος από τον τότε δήμαρχο εκφώνησα τον πανηγυρικό λόγο της επετείου του ολοκαυτώματος. Επί έξη και πλέον 10ετίες με αυξανόμενη ένταση την τελευταία εικοσαετία έσκυψα στις πηγές για να βρω την αλήθεια.
Από αυτά τα ερωτηματικά διάλεξα να απαντήσω σήμερα σε τρία μόνο. Το πρώτο ερώτημα είναι: Ποιοί είναι οι οικιστές της Νέας πόλης Νάουσας, το δεύτερο: Ποια η αποφράς ημέρα της εκπόρθησης και του ολοκαυτώματός το 1822 και το τρίτο: Πόσες ήσαν οι γυναίκες οι οποίες προτίμησαν το θάνατο στα αφρισμένα νερά της Αράπιτσας για να αποφύγουν την σκλαβιά και την ατίμωση.
Στο πρώτο ερώτημα, ποιοι είναι οι οικιστές της Νάουσας, η απάμντηση είναι ΟΧΙ! Οικιστής της πόλης δεν είναι ο στρατηγός Γαζή Εβρενός. Η έρευνα οδηγεί στην αλήθεια, η οποία έχει ως εξής: Ο Γαζή Εβρενός πεθαίνει υπέργηρος το 1417. Η πόλη σχεδιάζεται και οικίζεται επί Μουράτ Β΄, όπως μας πληροφορούν ο Ν. Φιλιππίδης και τα Οθωμανικά αρχεία. Πιθανός χρόνος το 1422. Ως χώρος ίδρυσης της πόλης επιλέγεται ένα κομμάτι της ιδιοκτησίας της κληρονομιάς του Γαζή Εβρενός, έναντι εδαφονομίου, μιας δηλαδή ες αεί εισφοράς της Νάουσας στο ταμείο των βακουφικών ιδρυμάτων στα Γιαννιτσά.
Και ΟΧΙ! Δεν συνοικίζεται η Νάουσα με επίβλεψη του Σεΐχη Ιλαχή και του Οσίου Θεοφάνους που δήθεν επιμελήθηκαν στα του οικισμού σε αγαστή συνεργασία, καθώς θέλησε η πλαστή παράδοση. ΟΧΙ. Ούτε καν συνυπήρξαν.
Ο Σεΐχης Ιλαχή, ο ονομαστότερος Σούφι της Κων/πολης στην μετά την εκπόρθηση της Πόλης από τον Μωάμεθ περίοδο, έρχεται στη Νάουσα μετά τον θάνατο του Μουράτ του Β΄, μετά τον θάνατο και της Μάρα Μπράνκοβιτς, της γνωστής ως Βαλιντέ Χανούμ, έρχεται καλεσμένος από τον εγγονό του Γαζή Εβρενός, τον Αχμέτ Εβρενόζογλου, με στόχο τον εξισλαμισμό των κατοίκων της Νάουσας, που ως αυτόνομη πόλη είχε πάρει τα επάνω της, προικισμένη με προνόμια από τον Μουράτ τον Β΄ και πρόσθετα προνόμια από την Βαλιντέ Χανούμ και ήταν κάρφος στα μάτια των Οθωμανών.
Με ορμητήριο τον τεκέ, μουσουλμανικό μοναστήρι, στο Κιόσκι και με κήρυγμα συγκρητιστικό, που σημαίνει χρήση της ελληνικής φιλοσοφίας και συνονθύλευμα Ιουδαϊκών, Χριστιανικών και Μουσουλμανικών διδαγμάτων, στόχευσαν, Αχμέτ Εβρενόζογλου κα Σεΐχης Ιλαχή, στον εξισλαμισμό των Χριστιανών κατοίκων της Νάουσας.
Στον αντίποδα του τεκέ, το 1593, 171 χρόνια μετά την ίδρυση της Νάουσας, έρχεται και ιδρύει στο Βέρμιο το Μοναστήρι των Ταξιαρχών ο Όσιος Θεοφάνης και συγκρατεί τους κατοίκους της πόλης στα πάτρια. Η διελκυνστίνδα ανάμεσα στα δυο μοναστήρια κράτησε πολύ. Το αποτέλεσμα :Όταν τρεις γενιές μετά τον ερχομό του Οσίου Θεοφάνους στο Βέρμιο την επισκέπτεται ο Εβλιγιά Τσελεμπή, Τούρκος κυβερνητικός, την χαρακτηρίζει πόλη απίστων, ρουμ, δηλαδή Χριστιανών, Ελλήνων. Αν τα βουνά της Ελλάδας έσωσαν τον Ελληνισμό, κατά τους ξένους περιηγητές, το Μοναστήρι των Ταξιαρχών έσωσε την Πόλη της Νάουσας. Η πόλη οφείλει πολλά στον ιδρυτή του, τον Όσιο Θεοφάνη και δίκαια τον έχει ανακηρύξει Πολιούχο της. Ένας είναι ο Όσιος Διονύσιος στον Όλυμπο, ένας ο Όσος Νικάνωρ στην Ελάτη της Κοζάνης και ένας ο Όσιος Θεοφάνης στο Βέρμιο, τα προπύργια του Ελληνισμού, κατά τον αείμνηστο καθηγητή μου Βακαλόπουλο.
Για να ολοκληρώσουμε την απάντηση στο πρώτο ερώτημα, θα πρέπει να πούμε ποιοί ήσαν οι πρώτοι κάτοικοι της πόλης.
Στα πόδια του Βερμίου, στο τρίγωνο Νάουσα - Κοπανός - Λευκάδια υπήρχε η μυθική πόλη της Μακεδονίας Μίεζα. Η πόλη αυτή καταστράφηκε ολοσχερώς, όπως και η Πέλλα, από τον Ρωμαίο στρατηγό Αιμίλιο Παύλο.
Τη θέση της Μίεζας πήραν οικισμοί στην περιοχή, που περιέσωσαν μνήμες από το Αλεξανδρινό μεγαλείο.
Με την Οθωμανική λαίλαπα οι πληθυσμοί αυτοί κατέφυγαν στο Βέρμιο, όπου ζούσαν ελεύθεροι. Είναι πολύ χοντροκομμένο το τουρκικό παραμύθι για ημιαγρίους, τους οποίους ημέρεψε, δήθεν, ο ολετήρας των Χριστιανών Εβρενός.
Ελεύθεροι - ανυπόταχτοι, άνθρωποι με βαριά κληρονομιά, πιθανό και κάποια αδέσποτα σώματα βυζαντινού στρατού, μετά από σκληρές διαπραγματεύσεις, ομιλητικότατη είναι η αλληλογραφία του Σινάν πασά, στρατηγού του Μουράτ του Β΄, με τους Καστρίτες Ιωαννίτες, συμφωνούν και εγκαθίστανται στη νέα πόλη, που ιδρύεται με το Βυζαντινό τυπικό, σταυρωμένη πόλη με τα τέσσερα πλατάνια, στις κεραἰες του σταυρού, κατά τον ομότιμο καθηγητή της πολεοδομίας του ΑΠΘ κ. Φ. Α. Λαγόπουλο.
Στο 2ο ερώτημα δεν θα σας κουράσω. Έχουμε πολλές μαρτυρίες που συγκλίνουν στις ημερομηνίες 12 με 13 Απριλίου του 1822. Με δεδομένο ότι ο Λουμπούτ διηύθυνε τις επιχειρήσεις του από την Παναγιοπούλα, η ενθύμηση που βρήκε σε παλιό εκκλησιαστικό βιβλίο της Παναγιοπούλας και την μετέγραψε σε νέο ο ιερέας Παπά Αντώνης Σταματόπουλος, ενισχυόμενη από την αναφορά του προξένου της Ολλανδίας είναι η 12η Απριλίου ημέρα Τετάρτη μετά την Κυριακή του Θωμά, η 24η Απριλίου, με το Νέο Ημερολόγιο.
Στο τρίτο ερώτημα, θα αναφερθώ σε πρόσφατη κακή διατύπωση που προέρχεται από τον ακαδημαϊκό χώρο, για δήθεν Μακεδονική κατασκευή πτώσεως γυναικών στην Αράπιτσα κατά το πρότυπο της θυσίας των γυναικών του Ζαλόγγου. Περιμένουμε κ. Δήμαρχε να την εργασία της ακαδημαϊκού και τότε θα απαντήσω δημόσια. Εδώ θα πω ότι είναι αρραγής η παράδοση των κατοίκων της Νάουσας για το γεγονός, ότι το γεγονός είναι γνωστό στο πανελλήνιο, και ότι υπάρχουν γραπτές μαρτυρίες ιστορικών συγγραφέων που εκθειάζουν το γεγονός, κατά το οποίο η Αράπιτσα δέχτηκε στους αφρισμένους κόλπους της τα άσπιλα σώματα ομίλου παρθένων, γυναικών και παιδιών της Νάουσας ως υδατόστρωτος τάφος. Ο χαρακτηρισμός υδατόστρωτος τάφος από τα επτάνησα.
Ένας άλλος ιστορικός, ο Νικόλαος Φιλιππίδης, μίλησε για την επανάσταση της Νάουσας στον Παρνασσό, έγραψε και βιβλίο γι΄ αυτήν, ήρθε και προσκύνησε στο τόπο της θυσίας των Ναουσαίων γυναικών ἐνδακρυς, όπως γράφει.
Σας βεβαιώνω, ευσεβές εκκλησίασμα, ότι η πτώση των γυναικών στην Αράπιτσα είναι γεγονός. Με την είσοδο των Τούρκων στη Νάουσα δόθηκε το σύνθημα φυγής των γυναικοπαίδων μέσω της γέφυρας των Στουμπάνων προς την Κούλα του Ζαψειράκη στην Λαζαράσκα. Τη γέφυρα επιτηρούσε ο Τσάμης Καρατάσσος μέχρις ότου μεγάλη δύναμη Τούρκων τον εκτόπισε, Όσα γναικόπαιδα δεν πρόλαβαν να περάσουν τη γέφυρα εγκλωβίστηκαν στους Στουμπάνους. Πόσα ήταν: ,,, Κάποιες δεκάδες. Όταν στη δοξολογία της επανάστασης οι γυναίκες από τον γυναικονήτη του ναού φώναζαν Θα κυνηγήσουμε τον Λουμπούτη με τις σιουσιάρκς;, όταν οι αγωνιστές και ο λαός ορκίδτηκαν Ελευθερία ή θάνατος"" , το εννοούσαν.
Σεβασμιότατε, κ. Δήμαρχε, ευσεβές εκκλησίασμα. Τιμή και δόξα κάλυψε αυτόν τον τόπο που από την τέφρα του γνωρίζει τον τρόπο να αναγεννάται. Ευγνώμονες έναντι αυτού του τόπου που μας ανέθρεψε, με βάση την ιστορία του και εργαλείο την Παιδεία την αληθινή, μπορούμε να θυμηθούμε τι είπε στην Εσπερία ο Αναστάσιος Μιχαήλ ο Λόγιος: Ευρωπαίοι μη φοβάστε. Η Ελλάδα δεν πεθαίνει. "Ελλάς μενείται και ζήσεται" και να πούμε και εμείς αναλογικά κατά το Αριστοτελικό, το ισχύον περί του όλου ισχύει και περί του μέρους, ότι και η Νάουσα μενείται και ζήσεται. Ζήτω η Ελλάς, ζήτω η Νάουσα.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου