Σε λίγο καιρό θα κληθούμε να δηλώσουμε τον τόπο μόνιμης κατοικίας μας. Η «Απογραφή» γίνεται κάθε δέκα χρόνια και δη την πρώτη χρονιά της εισερχόμενης δεκαετίας. Είναι κοινή ομολογία όλων μας ότι ο πληθυσμός της χώρας μειώνεται και γηράσκει σταθερά τα τελευταία χρόνια. Οι γεννήσεις λιγοστεύουν και υπερτερούν οι γενιές των ηλικιωμένων. Είναι σαφές επομένως, ότι το μέγα πρόβλημα των επόμενων δεκαετιών θα είναι το Ασφαλιστικό –Συνταξιοδοτικό, καθώς ένας εργαζόμενος θα πρέπει να πληρώνει εισφορές για να ζήσουν 2 και 3 συνταξιούχοι! Άρα, το θέμα αυτό είναι πρωτίστως «Εθνικό» και καθόλου «κομματικό». Ξέχωρα, που σχετίζεται άμεσα και με την Εθνική μας άμυνα. Υπενθυμίζω, ότι το 2001 ο πληθυσμός της Ελλάδας ήταν 10.840.000 κάτοικοι, ενώ το 2011 ήμασταν 11.120.000. Φέτος τα νούμερα θα είναι αισθητά χαμηλότερα.
Ας δούμε όμως και τα πιο δικά μας. Με την παρέμβασή μου αυτή θέλω από τη μια να καταγράψω το ίδιο σοβαρότατο πρόβλημα που έχουμε και στον Δήμο μας, πρωτίστως δε στην πόλη της Νάουσας, αλλά και να προτείνω μερικά πράγματα για το τι πιστεύω ότι πρέπει να κάνουμε. Και για να ξεκαθαρίσω εξ αρχής τη θέση μου: Δεν μπορεί να μας φταίει για όλα η «Πολιτεία» ή οι …..«άλλοι». Όλοι, όσοι διοικήσαμε το Δήμο την τελευταία 30ετία –ιδίως μετά το κλείσιμο των εργοστασίων το 1990-έχουμε τις ευθύνες μας για τη γενικότερη πορεία του τόπου και τις προοπτικές του. Η Νάουσα γεράζει χρόνο με το χρόνο. Δουλειές δεν υπάρχουν, ενώ στον ορίζοντα δεν φαίνονται επενδύσεις που να δημιουργήσουν αρκετές θέσεις δουλειάς, όπως παλιά. Στις 10 επιχειρήσεις που ανοίγουν, δυστυχώς οι 8 είναι ….καφετέριες! Δουλειές δηλ. για ….συνταξιούχους, με ανακύκλωση των συγκεκριμένων τοπικών μας εσόδων. Δεν εισρέει όμως έτσι ξένο χρήμα. Τα εμπορικά μας καταστήματα στενάζουν από τις βαριές υποχρεώσεις. Ξένος κόσμος δεν μπαίνει ούτε για «δείγμα». Μπορεί όμως έτσι να υπάρξει μέλλον; ΌΧΙ. Επομένως, πάρα πολλοί νέοι φεύγουν απ’ την πόλη μη έχοντας επιλογές στη ζωή τους. Άρα ο πληθυσμός μας μειώνεται εκ των πραγμάτων. Αλλά κι όσοι μένουν, τα βγάζουν δύσκολα με στήριγμα τις συντάξεις των παππούδων. Η κατήφεια, η μιζέρια, η παραίτηση και η εσωστρέφεια έχουν καταλάβει τη θέση της ζωντάνιας, του αγώνα και της αισιοδοξίας. Αφήστε που οι νέοι μας για να κάνουν σοβαρό δεσμό και να παντρευτούν, τ’ αποφασίζουν πλέον πολύ δύσκολα. Άρα, υπάρχει τεράστια υπογεννητικότητα. Κι επειδή ψάχνω αρκετά σε αρχεία, έχει σημασία να αναφέρω ένα νούμερο και μόνο για να δούμε τις τραγικές διαφορές με το παρελθόν. Τα στοιχεία μου είναι από την εφημερίδα «Φωνή της Ναούσης» (φύλλο 3459/3-10-2020) όπου στη στήλη «Ματιές στο παρελθόν -Πριν 50 χρόνια», διαβάζω: Ληξιαρχείον Σεπτεμβρίου 1970: Γάμοι 15, γεννήσεις 50, θάνατοι 1. Τα λόγια περιττεύουν.
Μερικά στοιχεία ακόμη: ο Δήμος Νάουσας συστάθηκε επίσημα μετά την απελευθέρωση από του Τούρκους το 2012, με έδρα την πόλη της Νάουσας. Το 1955, η Νάουσα για τους αγώνες της κατά των Οθωμανών και το Ολοκαύτωμα που υπέστη το 1822, αναγνωρίσθηκε τιμητικά από την Πολιτεία ως «Δήμος Ηρωϊκής Πόλης Νάουσας» και είναι η μοναδική πόλη που φέρει αυτόν τον τίτλο στην Ελλάδα. Η πρώτη διεύρυνση του Δήμου έγινε με τον Ν.2539/1997 (γνωστός ως «Καποδίστριας»), όταν και συγχωνεύθηκαν με τη Νάουσα οι τέως Κοινότητες Αρκοχωρίου, Γιαννακοχωρίου, Ροδοχωρίου και Στενημάχου. Ο σημερινός Δήμος, προέκυψε το 2010 έπειτα από τη συνένωση των Δήμων Νάουσας, Ανθεμίων και Ειρηνούπολης με το ν. 3852/2010 («Καλλικράτης»). Εκτός από τους δύο πιο πάνω νόμους για τους ΟΤΑ, είχαμε και το Ν. 4555/2018 («Κλεισθένης» –απλή αναλογική) και τον ισχύοντα σήμερα Ν. 4804/2021 (εκλογή Δημάρχων με 43% και με 5ετή θητεία κλπ).
Ο «μόνιμος» πληθυσμός ενός Δήμου. Ένα πολύ κρίσιμο ζήτημα
Με την απογραφή του 2001, ο μόνιμος πληθυσμός του Δήμου ήταν 34.441 κάτοικοι (συνυπολογιζόμενοι και οι τέως Δήμοι Ανθεμίων και Ειρηνούπολης), ενώ ο «de facto» πληθυσμός -που σημαίνει τον πραγματικό πληθυσμό, δηλαδή αυτόν που την ημέρα της απογραφής βρέθηκε στον Δήμο ανεξαρτήτως από το που διαμένει μόνιμα - ανέρχονταν σε 34.164 κατοίκους. Επίσης, η πόλη της Νάουσας το 2001 είχε 20.176 κατοίκους.
Με την απογραφή του 2011, ο μόνιμος πληθυσμός ήταν 32.494 κάτοικοι, ενώ ο «de facto» (πραγματικός) πληθυσμός, ήταν 32.263. Στα 10 χρόνια δηλ. που μεσολάβησαν (2001- 2011), υπήρξε μια μείωση του πληθυσμού της τάξης του 6%. Η δε πόλη της Νάουσας, το 2011 είχε 19.044 κατοίκους. Η μείωση αυτή συνεχίστηκε δυστυχώς τα τελευταία χρόνια, φοβάμαι δε ότι θα αποτυπωθεί στην επικείμενη απογραφή του 2021, καθώς από τα στοιχεία που έχω οι γεννήσεις κάθε χρόνο είναι πολύ λίγες (περίπου 70), ενώ οι θάνατοι ξεπερνούν τους 250! Δηλ. κάθε 4 χρόνια, ο πληθυσμός της πόλης μειώνεται περίπου κατά 1.000 ανθρώπους! Άρα, το πρόβλημα είναι και «αριθμητικό», πρωτίστως όμως είναι και πολιτικό.
Γιατί ο «Μόνιμος πληθυσμός» του Δήμου μας, πρέπει να διατηρηθεί στον μεγαλύτερο δυνατό αριθμό;
1) Διότι με το άρθρο 2Α του 4555/18 και την απογραφή του 2011 (32.494), ο Δήμος Νάουσας συγκαταλέγεται στους Μεγάλους Ηπειρωτικούς Δήμους. «…..Στην κατηγορία αυτή υπάγονται όλοι οι ηπειρωτικοί δήμοι με πληθυσμό άνω των 25.000 κατοίκων, με βάση τα στοιχεία μόνιμου πληθυσμού της τελευταίας απογραφής της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής, καθώς και οι δήμοι που αποτελούν πρωτεύουσα νομού…». Άρα, ως τέτοιος Δήμος επιβάλλεται να παραμείνει και
2) Διότι με το άρθρο 87 §3 του πρόσφατου Ν.4804/21: «….Όπου γίνεται αναφορά στον όρο «πληθυσμός», νοείται ο μόνιμος πληθυσμός, όπως εμφανίζεται στους πίνακες αποτελεσμάτων της τελευταίας απογραφής πληθυσμού, που έχουν κυρωθεί και δημοσιευθεί στο ΦΕΚ….».
Άρα, το όριο των 25.000 κατοίκων είναι πάρα πολύ κρίσιμο για τον Δήμο μας. Γιατί με πληθυσμό κάτω από τις 25.000, «κατεβαίνουμε κατηγορία» και περνάμε στους Μεσαίους Δήμους. Δε χρειάζεται να εξηγήσω το γιατί; Τα οφέλη από την κατάταξή μας στους «Μεγάλους Ηπειρωτικούς Δήμους», είναι πολλαπλά. Το βασικό στοιχείο για μένα, δεν είναι φυσικά ο αριθμός των οριζόμενων αντιδημάρχων…. βάσει πληθυσμού. Είναι, το να μπορέσουμε να κρατήσουμε το ανώτατο επίπεδο στελέχωσής του με υπαλληλικό προσωπικό, να διατηρήσουμε όλες τις υπηρεσίες (Διοικητική, Τεχνική, Πολεοδομία κλπ), να έχουμε πάντα την απαιτούμενη «Πιστοποίηση –Διαχειριστική Επάρκεια», άρα, και να είμαστε σε θέση να σχεδιάζουμε, να μελετούμε, να αξιοποιούμε ευρωπαϊκά προγράμματα, να εντάσσουμε μεγάλα έργα και να απορροφούμε σημαντικούς πόρους προς όφελος του τόπου και των δημοτών μας.
Το «δημογραφικό» συνεπώς, είναι πάρα πολύ σημαντικό ζήτημα.
Τι χρειάζεται να κάνουμε;
Δύο πράγματα κατά τη γνώμη μου:
1) Το ένα είναι άμεσο: Στην επικείμενη «Απογραφή» να δηλώσουμε όσο γίνεται περισσότεροι τη Μόνιμη κατοικία μας ΕΔΩ στον Δήμο μας (στην πόλη της Νάουσας και στα Δημοτικά μας Διαμερίσματα). Κι αυτό εκτιμώ, ότι μπορούμε να το κάνουμε και ηλεκτρονικά –θα ενημερωθούμε σχετικά από την Πολιτεία- οπότε θα μας είναι πιο εύκολο. Το θεωρώ ως απολύτως βασικό και αναγκαίο στοιχείο και πρέπει όλοι μας να προσέξουμε τι θα Δηλώσουμε. Επιβάλλεται συνεπώς πάση θυσία να διατηρηθούμε όσο μπορούμε κοντά στον αριθμό των 30.000 κατοίκων και
2) Το άλλο είναι πιο βραχυπρόθεσμο: Κι εδώ δεν σηκώνει ούτε μικροπολιτικές, ούτε εγωϊσμούς, ούτε κόντρες, υπερβολές, ψέματα και …κορυφές. Χρειάζεται μια ευρύτερη συναίνεση και συνεργασία, ώστε να χαράξουμε μια ενιαία στρατηγική για τα επόμενα τουλάχιστο 30 χρόνια. Στην προσπάθεια αυτή, σαφώς μπροστάρης πρέπει να είναι ο ίδιος ο Δήμος που έχει το θεσμικό ρόλο, αλλά και τον τρόπο να το κάνει. Πρέπει επομένως άμεσα, να διαρθρωθεί ένα πλήρες και σύγχρονο «Επιχειρησιακό Σχέδιο» το οποίο να καταγράφει τις αδυναμίες και τις «απειλές», αλλά ταυτόχρονα να περιγράφει και τις δυνατότητες και ευκαιρίες που έχει ο προικισμένος τόπος μας. Για το θέμα αυτό, έχω ήδη αρθρογραφήσει, προτείνοντας το «Πρόγραμμα ΕΥ ΖΗΝ» με επτά (7) «Προτάσεις» -συνδυαστικές μεταξύ τους, τις οποίες παραθέτω με τίτλους: 1) «Σχολή Αριστοτέλους -Πανεπιστήμιο», 2) «Πρωτογενής Τομέας –ποιοτικά προϊόντα -κρασί», 3) «Βέρμιο – Άγιος Νικόλας-Πηγάδια», 4) «Αρχαιότητες –Τάφοι –Θέατρο Μίεζας», 5. Η «Ταυτότητα της Νάουσας –ιστορική/τουριστική διαδρομή Αράπιτσας». 6. «Τα σημαντικά έργα υποδομών/ Κάθετος Εγνατίας- Προαστιακός σιδηρόδρομος» και 7) «Περιβάλλον –αξιοποίηση τοπικών πόρων - Αειφορία».
Όμως, ο χρόνος περνάει γρήγορα και καθυστερήσεις δεν δικαιολογούνται. Με το «Ταμείο Ανάκαμψης» ύψους 70 δις που πρόκειται να λάβει η χώρα μας από την Ε.Ε. η Νάουσα ΕΠΙΒΑΛΛΕΤΑΙ να προετοιμαστεί έγκαιρα ώστε να απορροφήσει σημαντικά κονδύλια για να μπορέσουν να γίνουν δεκάδες μεγάλα έργα, τα οποία μπορούν να αλλάξουν πραγματικά το μέλλον του τόπου και της νέας γενιάς και να μπορέσουμε σιγά –σιγά να ξαναβρούμε την παλιά μας αίγλη.
ΠΡΟΤΑΣΗ: Σήμερα λοιπόν και με αφορμή την επικείμενη «Απογραφή», είναι ευκαιρία να προσπαθήσουμε να αντιστρέψουμε το διάχυτο αρνητικό κλίμα και να δώσουμε προοπτικές ανάπτυξης με όρους μέλλοντος. Είναι πολύ κρίσιμο λοιπόν για τον Δήμο μας, να επεξεργαστεί και να προωθήσει προτάσεις διεξόδου από την κρίση, ώστε με όραμα και σχέδιο, με συναινέσεις, με πολύ και σκληρό αγώνα -διεκδικήσεις και πάντα ατενίζοντας το αύριο με ελπίδα και με αισιοδοξία, αφενός να μπορέσουμε να κρατήσουμε όσους γίνεται περισσότερους από τους νέους μας εδώ, αλλά και:
1)Κλιματική αλλαγή. Είναι γεγονός η ραγδαία αλλαγή του κλίματος στη γη. Εάν δεν πάρουμε σοβαρά και ΑΜΕΣΑ μέτρα για μείωση των ρύπων κλπ. τα ακραία καιρικά φαινόμενα που ζούμε τα τελευταία χρόνια, θα ενταθούν κι άλλο και οι καταστροφές θα αυξάνονται συνέχεια. Οι πάγοι λιώνουν, τα δάση καίγονται, η στάθμη της θάλασσας θα ανεβαίνει τις επόμενες δεκαετίες, με συνέπεια οι λαοί που ζουν σε παραθαλάσσιες περιοχές, να αναγκαστούν να μετακινηθούν σε υψηλότερα και ασφαλέστερα σημεία. Το ίδιο θα γίνει και λόγω των υψηλών θερμοκρασιών, καθώς στην ευρύτερη περιοχή μας (Μεσόγειο), το κλίμα της Σαχάρας όλο και ανεβαίνει ψηλότερα προς την Ευρώπη. Με τις εξελίξεις αυτές μπροστά μας εκτιμώ ότι και στην Ελλάδα θα έχουμε εσωτερικές πληθυσμιακές μετακινήσεις. Η Νάουσα λοιπόν, προσφέρεται ως περιοχή μόνιμης κατοικίας. Και μάλιστα για πολλούς λόγους: Βρίσκεται σε ένα υψόμετρο 360 μ. από τη θάλασσα, είναι δίπλα στο Βέρμιο, έχει (ευτυχώς ακόμη) αρκετά νερά και διαθέτει ένα άριστο, δροσερό και υγιεινό κλίμα. Θα μπορούσαμε επομένως με έναν καλό σχεδιασμό, να μετατρέψουμε σιγά-σιγά την πόλη της Νάουσας και την περιοχή της με τα διαθέσιμα εξαιρετικά της συγκριτικά πλεονεκτήματα (π.χ. την τεράστια Ιστορία - τα εξαιρετικά αγροτικά προϊόντα και το κρασί, το βουνό κλπ), σε έναν μοναδικό τόπο «Μόνιμης» κατοικίας (π.χ. για τους Θεσσαλονικείς που θα εργάζονται εκεί και θα μπορούν να κατοικούν εδώ σ’ ένα εξαιρετικό φυσικό περιβάλλον, μετακινούμενοι εύκολα και γρήγορα από τις νέες οδικές αρτηρίες –Εγνατία/Προαστιακός-). Αυτός κατά τη γνώμη μου, θα ήταν ο ένας τρόπος με τον οποίο μπορούμε να «μπολιάσουμε» τον τόπο μας με νέο πληθυσμό, ώστε να προσβλέπουμε σε θετικές «απογραφές» και περαιτέρω προοπτικές.
2) Ο αναξιοποίητος «θησαυρός». Ο άλλος τρόπος, και επιτρέψτε μου να το επαναλάβω πάλι, είναι η αξιοποίηση του μοναδικού μας θησαυρού, που είναι η «Σχολή Αριστοτέλους». Η αρχή έγινε με την ανέγερση του «Πολιτιστικού Κέντρου» -δωρεά Χρ. Λαναρά το 2007. Το επόμενο βήμα πρέπει να είναι η διεκδίκηση ίδρυσης «Πανεπιστημιακής Σχολής Αριστοτελικών Μεταπτυχιακών Σπουδών» παγκόσμιας εμβέλειας. Το θεωρώ όντως ως θέμα ύψιστης προτεραιότητας και αξίας για τον τόπο μας και ζητώ συγγνώμη που επιμένω. Οι προσωπικότητες του Αριστοτέλη και του Μεγάλου Αλεξάνδρου, που κάποτε απογράφονταν και ως …. «μόνιμοι κάτοικοι» της περιοχής μας, αποτελούν ένα απίστευτο θετικό «μείγμα» με Οικουμενική ακτινοβολία. Αυτό το κορυφαίο «δίδυμο» με το ασύγκριτο βεληνεκές του, μπορεί κι από μόνο του να προσδώσει στη Νάουσα αυτό που της έλλειψε τις τελευταίες δεκαετίες. Μπορεί κάλλιστα να γίνει το «υποκατάστατο» της χαμένης μας Βιομηχανίας. Άρα το υπόβαθρο υπάρχει. Η κληρονομιά είναι δεδομένη και περιμένει την αξιοποίησή της. Μπορεί επομένως να καλύψει αρκετό απ’ το χαμένο έδαφος. Το να έρχονται εδώ φοιτητές απ’ όλο τον κόσμο για να σπουδάσουν τον Πανεπιστήμονα Αριστοτέλη ως άλλοι «Μεγαλέξανδροι», είναι άκρως σημαντικό και τονωτικό για τον τόπο μας. Τονωτικό, διότι οι νέοι άνθρωποι που ζουν σε έναν τόπο, του δίνουν ζωντάνια, ελπίδα και μέλλον. Μόνον έτσι πιστεύω ότι θα μπορέσει να ξαναπάρει μπροστά η «μηχανή» της Ανάπτυξης στον τόπο μας και να ανοίξουν νέοι ορίζοντες. Κι ο σκοπός όλων μας νομίζω είναι ένας και κοινός: Η Νάουσα, τα χωριά μας, ο κάμπος μας, αυτή η ευλογημένη γωνιά της Μακεδονίας, μπορεί να έχει ένα καλύτερο μέλλον. Πρέπει λοιπόν να κρατήσουμε τα παιδιά μας εδώ πάση θυσία, δίνοντάς τα σημαντικό «ζωτικό» χώρο δημιουργίας και πρωτοβουλιών, ώστε να ξεδιπλώσουν τις τεράστιες ικανότητές τους, να μεγαλουργήσουν στον τόπο που γεννήθηκαν, ώστε να του δώσουν και τη συνέχεια που του αξίζει.
Με λίγα λόγια, (όπως το είπε και ο προσφάτως αποδημήσας κορυφαίος Έλληνας μουσικοσυνθέτης μας, ο Μίκης Θεοδωράκης): «Να πούμε στους Νέους μας ότι είναι κληρονόμοι μιας βαριάς -αλλά μεστής από χυμούς αλήθειας και ομορφιάς - τοπικής κληρονομιάς. Φτάνει να την πάρουν στα χέρια τους, να γίνουν υπεύθυνοι και να προχωρήσουν….».
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου