Το Γ’ Δημοτικό Σχολείο ιδρύθηκε το μακρινό 1864 από τον Ζαφείριο Χατζηνικολάου, εν μέσω Οθωμανικής κατοχής. Αρχική του ονομασία ήταν «Χατζηκουρκούτειο Αρρεναγωγείο». Η πρώτη του θέση ήταν δυτικότερα προς τα οικόπεδα Αντιφάκου.
Τη χρονιά εκείνη ο Μητροπολίτης Νάουσας Σωφρόνιος, συγκάλεσε Γενική Συνέλευση των Δημογερόντων και Προκρίτων της Νάουσας, στην οποία συμμετείχαν και πολλοί Ναουσαίοι πολίτες
. Αποφασίσθηκε η ίδρυση της «Εν Μακεδονία Ελληνικής Σχολής Ναούσης» εντός οικοπέδου του Μετοχίου Ταξιαρχών Νάουσας. Ήταν το πρώτο διδακτήριο της Νάουσας και θεμελιώθηκε στις 24-4-1864, ημέρα της «Ζωοδόχου Πηγής». Το κόστος του έφτασε τα 24.422,35 γρόσια. Το μαθητικό του δυναμικό ήταν πολύ μεγάλο για την εποχή του, καθώς στη Νάουσα δεν λειτουργούσαν άλλα σχολεία. Για παράδειγμα το σχολικό έτος 1896-1897 είχε 476 μαθητές και αργότερα - μετά την απελευθέρωση της πόλης από τους Οθωμανούς (1914-1915) – έφτασε τους 650 μαθητές! Η εκπαιδευτική του περιφέρεια καταλάμβανε ένα πολύ μεγάλο μέρος της Νάουσας, στη συνέχεια δε περιορίστηκε στην λεγόμενη «παλιά» Νάουσα (συνοικία Παναγιάς, Ρολόι, Αγία Παρασκευή, Αηλιάς, Ανταρτών, Αλώνια κλπ).Αξίζει να αναφέρουμε κάποιους απ’ τους παλιούς Δασκάλους που δίδαξαν στο Γ’ Δημοτικό Σχολείο. Τα έτη 1912-1915 για παράδειγμα, δίδαξε ο Ευστάθιος Στουγιαννάκης από την Έδεσσα, ο γνωστός συγγραφέας του βιβλίου «Ιστορία της Πόλεως Ναούσης». Επίσης, τα έτη 1915-1916 δίδαξε και ο λόγιος της Νάουσας Σταύρος Χωνός, όπως και οι Νικόλαος Βαϊνανίδης, Κων/νος Δημητριάδης, Θωμάς Γκιουλέκας κ.α.
Το 1921, κατασκευάζεται το νέο σχολείο στη σημερινή του θέση. Ανεγείρεται εξ ολοκλήρου με δωρεά του Ναουσαίου βιομήχανου Γρηγόρη –Γρηγοράκη Λόγγου, επωνομαζόμενου και «Γαλάκη». Εξ’ ού και το όνομά του που δόθηκε στο σχολείο: «ΓΑΛΑΚΕΙΑ». Το κτήριο έχει ορθογώνιο σχήμα διαστάσεων 28Χ11 μ. και αποτελείται από έξι (6) πανύψηλες, ευάερες και ευήλιες τάξεις, όπως άλλωστε γινόταν τότε όλα τα διδακτήρια, με βασικά οικοδομικά υλικά την τοπική μας πουρόπετρα και καστανίτικα ξύλα. Η κύρια είσοδός του ήταν από την οδό Χατζηκουρκούτα, αυτήν που λέμε «πίσω αυλή» με το βοτσαλωτό δάπεδο. Γι’αυτό κι εκεί υπάρχει η μεγάλη είσοδος με τα μαρμάρινα σκαλοπάτια και ο εξώστης με τους κίονες. Λίγα χρόνια μετά, η είσοδος μεταφέρθηκε στη νότια πλευρά όπου είναι και σήμερα. Το κτήριο είναι ένα νεοκλασικό αριστούργημα, ένα στολίδι της αρχιτεκτονικής κληρονομιάς της Νάουσας. Η 44η «Εφορεία Νεωτέρων Μνημείων» με την υπ’αριθ. 965/14-6-1985 απόφασή της το χαρακτήρισε ως «Έργο τέχνης και Ιστορικό Μνημείο». Ο αύλειος χώρος του είναι 1.750 τ.μ.
Να μην παραλείψω βέβαια να πω, ότι μόνιμος αγιασμένος «σύντροφος» του Σχολείου, είναι η μικρή εκκλησία του Οσίου Θεοφάνους του και Πολιούχου της Νάουσας, κτισμένη στα Ανατολικά του. Για πάνω από 150 χρόνια πορεύονται μαζί στο διάβα του αέναου χρόνου. Ορθόδοξη πίστη, πνεύμα και γνώση, με αμοιβαίο σεβασμό μεταξύ τους, συναντιούνται και συνομιλούν καθημερινά αγκαλιάζοντας, προστατεύοντας και γαλουχώντας γενιές και γενιές παιδιών της Ηρωϊκής Νάουσας. Το ίδιο βέβαια συμβαίνει και με το Α’ και Β’ Δημοτικό δίπλα στον Άγιο Μηνά, το «Σεφέρτζειο» (Δ΄Δημοτικό) δίπλα στον Ναό της Μεταμόρφωσης, το Ε’ στον Άγιο Δημήτρη και το ΣΤ’ στην Ευαγγελίστρια.
Για τη μεγάλη δωρεά του Γαλάκη Λόγγου, να θυμίσω ότι η «Σχολική Εφορεία» με απόφασή της το 1935, τον ανακήρυξε ως «Μέγα Ευεργέτη του Σχολείου και σωτήρα της μαθητιώσας Νεολαίας».
Μετέπειτα δάσκαλοι στα «Γαλάκεια», διετέλεσαν και πολλοί γνωστοί μας Ναουσαίοι, όπως οι κ.κ. Δημήτριος Περισοράτης, Απόστολος Μακρής, Ουρανία Γρηγοριάδου, Χρήστος Σεϊζης, Ορφέας Κανονίδης, Νίκος Δουβαράς, Νίκος Πιττάκης, Νίκος Μάντζαρης, Αγαθή Σαρηγιαννιδου, Χαράλαμπος Αδαμίδης, Αθανάσιος Αθανασούλης και πολλοί ακόμη μετά το 1980.
Τα πιο πάνω στοιχεία, τα άντλησα από το εξαιρετικό βιβλίο του εκπαιδευτικού Λάζαρου Σωτ. Μπιλιούρη, που συνέγραψε το 2014 με αφορμή τα 160 χρόνια από την ίδρυση του Σχολείου μας. Τη χρονιά εκείνη (Ιούνιος), οργανώθηκε μια καταπληκτική συνάντηση όλων των εν ζωή μαθητών του Σχολείου, με μια ανεπανάληπτη συμμετοχή του κόσμου στην αυλή του να αναπολούν τις ωραίες μαθητικές τους αναμνήσεις.
Ο κ. Μπιλιούρης είχε τον συντονισμό της εκδήλωσης. Παρουσίασε όλο το ιστορικό του σχολείου, πάμπολλές παλιές φωτογραφίες και αρχειακά έγγραφα, είχε συνεντεύξεις από παλιούς μαθητές αλλά και απ’ευθείας συνδέσεις με παλιούς μαθητές που έφυγαν και ζούνε στην Αμερική, Αυστραλία κλπ. Στιγμές άκρας συγκίνησης και νοσταλγίας. Ευτύχησα τότε να είμαι προσκεκλημένος υπό διπλή ιδιότητα. Τόσο του παλιού μαθητή του Γ’ Δημοτικού, όσο και του Δημάρχου της πόλης μας. Ένα στοιχείο όμως με στεναχώρησε πολύ, ήταν οτι το 2014 οι μαθητές του σχολείου ήταν μόλις 98! και ήδη οι αριθμοί των μαθητών συνεχώς φθίνουν. Πράγματι λοιπόν, η πληθυσμιακή συρρίκνωση της Νάουσας, είναι ένα πολύ σοβαρό θέμα που πρέπει να μας απασχολεί εντονότατα όλους.
Στην εκδήλωση εκείνη θυμάμαι την παρουσία του παλαιότερου επιζώντος μαθητού του Σχολείου, του γνωστού μας γιατρού της Νάουσας κ. Γιώργου Κουκούλου. Ακούστηκε επίσης και η συνέντευξη του συμμαθητή του και άλλοτε Δημάρχου Νάουσας Γρηγόρη Λιόλιου, γεννημένοι και οι δύο το 1925! Να λοιπόν που τα «Γαλάκεια» έβγαζαν και …Δημάρχους! Θυμάμαι δε, που και οι δύο κατέθεσαν τη μαρτυρία τους για τα δύο πεύκα στην μεγάλη αυλή που τα φύτεψαν όταν ήταν στην Στ΄τάξη (δηλ. το 1937!). Από κείνα τα πεύκα, δυστυχώς σώζεται μόνον το ένα. Στην εκδήλωση ήταν μεγάλη μου τιμή που κάθισα δίπλα-δίπλα με τον σχεδόν 100ετή παλιό μου δάσκαλο τον κ. Νίκο Πιττάκη (φωτο), απ’τα χέρια του οποίου πέρασαν χιλιάδες μαθητές της Νάουσας. Να φανταστείτε, ότι και τη μητέρα μου (γενν. το 1934) την είχε μαθήτρια! Ο οποίος βέβαια, σε κάθε μας συνάντηση με τους παλιούς μου συμμαθητές απ’τα Γαλάκεια (απόφοιτοι του 1971), ο κ. Πιττάκης μας τιμούσε και μας συμβούλευε όπως έκανε και τότε! Τον χάσαμε κάπου στα τέλη του 2019, πλήρη ημερών.
Οι φωτογραφίες που αναρτώ είναι ένα μικρό «μνημόσυνο» στο αγαπημένο μου Σχολείο, τα «ΓΑΛΑΚΕΙΑ». Η μια (δεκαετία του '80) δείχνει και τα δύο πεύκα εν ζωή ακόμη. Η άλλη, δείχνει την πίσω πλευρά του σχολείου (άλλοτε κύρια είσοδος), όπου όταν ήμουν δήμαρχος και με την προτροπή της θείας μου Ελενίτσας συζ. Δημ. Κάλλη –Καραμπατζού, επαναφέραμε με τον τοπικό μας ζωγράφο Τάκη Σκούπερ την παλιά επιγραφή «ΓΑΛΑΚΕΙΑ». Οι άλλες είναι αναμνηστικές από την Α’ Τάξη (1965-66) με την δασκάλα μας κ. Κούλα Γαλάνη (μόνον τα αγόρια), από την Γ’ Τάξη (1968) με την δασκάλα μας Χαρίκλεια Ντάκου –Ιεροπούλου και άλλη μια από την Δ΄Τάξη (1969), με τον δάσκαλό μας κ. Νίκο Μάντζαρη (σε …μικτά σχήματα). Μια ακόμη, από τη συνάντηση των συμμαθητών μου μαζί με τον Νίκο Πιτάκη (2011) εν …..ώρα διδασκαλίας και προκεχωρημένης ηλικίας! Και μια ακόμη από την εκδήλωση του 2014, με τους κ.κ. Ν.Πιττάκη και Τάκη Κατσάνο (δικηγόρο).
Η επετειακή αυτή αναφορά μου για τα "ΓΑΛΑΚΕΙΑ" που φέτος κλείνουν 100 χρόνια από την ίδρυσή τους, ας είναι κι ένα Μνημόσυνο πρώτα για τον Δωρητή του τον Γαλάκη Λόγγο, αλλά για όλους τους Δασκάλους που θήτευσαν σ’αυτό και για τις χιλιάδες των μαθητών του που αναχώρησαν στο άχρονο.
"ΓΑΛΑΚΕΙΑ", αγαπημένο μας σχολειό!
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου