ΚΑΝΕ ΤΟ ΚΑΛΟ ΚΑΙ ΡΙΞ’ ΤΟ ΣΤΟ ΓΙΑΛΟ.Γράφει ο Μανώλης Βαλσαμίδης

Άγνωστη κυρία, καλή όμως φίλη στο Fb, η κυρία Μπόμπολη, μου ζήτησε να γράψω κάτι που να συνδέει τη Νάουσα με την Ήπειρο. Κάτι κοινό με Αλή πασά κλπ.

Υποτίθεται ότι βρίσκομαι σε διακοπές. Απέναντι στην Ήπειρο όμως τρέφω πολύ σεβασμό. Ζήτησα περισσότερες πληροφορίες και έκρινα ότι έπρεπε κάτι να γράψω.

Πόσες φορές εξ άλλου και εμείς για τις δράσεις μας δε ζητάμε βοήθεια. Ιδιαίτερα, μήνες τώρα, οργώνουμε την Υδρόγειο για να στείλουμε το μήνυμα του ανταμώματος του 2022 στους όπου γης Ναουσαίους. Καλούμε τους πάντες σε βοήθεια.

Την επομένη το άρθρο ήταν έτοιμο, κείμενο 1500 λέξεων, με θέμα που τραβάει: Η ΑΡΑΠΙΤΣΑ ΤΗΣ ΝΑΟΥΣΑΣ ΤΟ ΖΑΛΟΓΓΟ ΤΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ. Το άρθρο θα δημοσιευτεί στο περιοδικό του συλλόγου των Ηπειρωτών στην Πάτρα.

Γράφω «που τραβάει», γιατί μου ζητήθηκε να δημοσιευθεί στο περιοδικό του Οικουμενικού Ελληνισμού και στο δικό μας περιοδικό, τη «Νιάουστα». Για τον Οικουμενικό Ελληνισμό είχα στείλει ήδη άλλο άρθρο με θέμα ΠΡΟΙΣΤΟΡΙΑ ΚΑΙ ΙΔΡΥΣΗ ΤΗΣ ΠΟΛΕΩΣ ΝΑΟΥΣΗΣ. Το θέλουν και αυτό.

Τα γράφω αυτά γιατί όταν ασχολούμαι με κάτι το εξειδικευμένο, το έχω παρατηρήσει, ανοίγουν ορίζοντες.

Όταν μου ζητήθηκε από τον δήμαρχο Φιλώτα Κόκκινο, κοντά στο 1960, να μιλήσω για το ολοκαύτωμα της Νάουσας και είπα από το βήμα, ότι η Νάουσα δεν επαναστάτησε μόνη της, αλλά σε συνεργασία με τον Νότο, πήγαν να με φάνε. «Τι λέει αυτός ο νεαρός;  Εμείς επαναστατήσαμε μόνοι…». 

Χρειάστηκε να περάσει μισός και πλέον αιώνας να το χωνέψουμε. Η επανάσταση στη Μακεδονία το 1822 ήταν υπόθεση σχεδιασμένη από την τότε κυβέρνηση για την προς βορράν επέκταση των συνόρων του αναγεννώμενου ελληνικού κράτους. 

Σήμερα θα πω κάτι άλλο. Έχει γραφτεί ότι το 1854 ο Τσάμης Καρατάσσος, πιστός στον όρκο του, τον όρκο που έδωσε στον θνήσκοντα πατέρα του να μη δώσει νυσταγμό στα βλέφαρά του μέχρι να ελευθερωθεί η Μακεδονία, κίνησε μόνος του επανάσταση στη Χαλκιδική.

Δεν αμφισβητώ τον όρκο ούτε τη φλόγα την άσβεστη, τον δυνατό πόθο του Τσάμη για την απελευθέρωση της Μακεδονίας. Όμως και πάλι, η κίνηση αυτή δεν ήταν αποκοτιά ενός ανθρώπου που φυσικά ήταν προορισμένη να αποτύχει. Ήταν σχεδιασμένη κίνηση, δεμένη με παράλληλα γεγονότα που λάβαιναν χώρα εγγύς και μακράν, ενταγμένη σε ένα γενικότερο πλάνο με αξιώσεις επιτυχίας.

Εάν δεν επενέβαιναν οι Αγγλογάλλοι με πράξεις πολεμικές κατά της Ελλάδος,  εμπάργκο όπλων, νηοψίες, κατασχέσεις όπλων, ακόμη και κατοχή, η Ελλάδα θα χάραζε τα όριά της ψηλά, εδώ που είναι περίπου σήμερα, μισό αιώνα πριν τον μακεδονικό αγώνα και το 1912.

Ονόματα όπως, Καραϊσκάκης, που στρατηγεί με επιτυχία στην Ήπειρο. Γρίβας, που στρατηγεί στη Θεσσαλία, Καρατάσσος στη Μακεδονία, στρατηγοί, γόνοι μεγάλων μορφών της επανάστασης του ’21, προσείλκυαν γύρω τους πλήθος εθελοντών. Σε αυτούς και στον Όθωνα στήριξε τότε τη σάρκωση του οράματος της η Ελλάδα.

Για την ερμηνεία των γεγονότων εκείνων πρέπει να ληφθεί σοβαρά υπόψη ο Κριμαϊκός πόλεμος.