Τρίτη 3 Δεκεμβρίου 2013

Νόμοι του Πλάτωνα και ο Ευαγγελικός λόγος περί πλούτου.Γράφει ο Μανώλης Βαλσαμίδης

Το χρυσάφι και το ασήμι σε μια ευνομούμενη πολιτεία δεν είναι υπέρτατη αρχή και δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται έτσι. «Αν κάποιος νομοθέτης τοποθετεί τον πλούτο μπροστά από την υγεία και την εγκράτεια, θα πρέπει να ομολογήσει κανείς ότι η τοποθέτηση αυτή δεν είναι σωστή». Αυτά μας λέγει ο Πλάτωνας στην κουβέντα με τους συνοδοιπόρους του, Κλεινία (Κρητικό) και τον Μέγιλλο (Λακεδαιμόνιο), στην πορεία τους από την Κνωσό στο ιερό
άντρο του Δία στην Ίδη της Κρήτης.

Μια δεύτερη τοποθέτηση του Πλάτωνα, είναι εξίσου σημαντική. Η ύπαρξη της πόλης έχει σαν σκοπό να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις της ευτυχισμένης και ενάρετης ζωής σε όλους τους πολίτες με βάση τη δικαιοσύνη. Η συγκέντρωση πλούτου στα ταμεία μερικών δεν μπορεί να είναι στερητική της ευτυχίας των άλλων πολιτών. Αδικούν την πόλη και αδικούν και τον εαυτό τους οι πλούσιοι, γιατί τον κάνουν δυστυχή.

Για να μην αδικήσω  των Πλάτωνα παραθέτω αυτούσιες τις σκέψεις του: «Δεν θα συμφωνούσα ποτέ με τη γνώμη ότι ο πλούσιος είναι αληθινά ευτυχισμένος, αν δεν είναι και ενάρετος. Αλλά πιστεύω ότι ο πάρα πολύ ενάρετος δεν μπορεί να είναι και πάρα πολύ πλούσιος». Και μετά μια υψηλή ανάλυση των παραπάνω σκέψεών του ο Πλάτωνας συμπερασματικά επιλέγει: «Ώστε η γνώμη μας ότι οι υπερβολικά πλούσιοι δεν είναι ενάρετοι, βγαίνει σωστή. Και αφού δεν είναι ενάρετοι, δεν είναι ούτε ευτυχισμένοι».

Άλλη τοποθέτηση του Πλάτωνα είναι, ότι προέχουν για τον πολίτη και την πόλη οι αγώνες άσκησης της ψυχής. Σε δεύτερη μοίρα έρχεται η άσκηση του σώματος και σε τρίτη και τελευταία θέση η φροντίδα για τα χρήματα και μάλιστα υπό προϋποθέσεις, «αν η φροντίδα τούτη γίνεται με τρόπο τίμιο».
 
Τα όσα από τα παραπάνω είναι μέσα σε εισαγωγικά είναι παρμένα από τους Νόμους του Πλάτωνα σε μετάφραση Γιάννη Κουχτσόγλου της Εταιρείας Ελληνικών Εκδόσεων, τόμος 14,142.

Ως θεολόγος, συσχετίζοντας τα παραπάνω με τη διδασκαλία του Χριστού, θα ήθελα να υπογραμμίσω την απόλυτη, στη βάση, ταύτισή τους. Να θυμίσω την παραβολή του πλουσίου και του πτωχού Λαζάρου; Εκείνο το «καθελῶ μου τάς ἀποθήκας καί μείζονας οἰκοδομήσω» και την απάντηση: «ἄφρων, τήν ψυχήν σου ἀπαιτούσιν ἀπό σοῦ. ἅ δέ ἠτοίμασας τίνι ἔσται;». Να θυμηθούμε την περίπτωση με τον πλούσιο νέο, την καύχηση για την υπακοή του στον Μωσαϊκό Νόμο  και την προτροπή του Χριστού «ὅσα ἔχεις πώλησον καί δός πτωχοῖς»; Να θυμηθούμε το «οὐαί τοῖς πλουσίοις»; Το είπε ο Χριστός για τους χορτάτους.

Και για να μην αδικώ τον Ευαγγελικό Λόγο, αντιγράφω: α) «Οὐαί ὑμῖν τοῖς πλουσίοις, ὅτι ἀπέχετε τήν παράκλησιν ὑμῶν [κάνατε κτήμα σας αφθονία αγαθών για τη δική σας ευχαρίστηση] και «Οὐαί ὑμῖν τοῖς ἐμπεπλησμένοις [στους χορτάτους] ὅτι πεινάσετε» (Λουκ. 6.24-25).  β) Ἄγε νῦν οἱ πλούσιοι … ὁ πλοῦτος ὑμῶν σέσηπε [σάπισε] καί τά  ἱμάτια ὑμῶν σητόβρωτα γέγονεν [τα ρούχα σας τα έφαγε ο σκόρος] (Ιακ. 5, 1-2) και γ) Ως συμπέρασμα:  «Εὐκοπώτερον ἐστι κάμηλον διά τρυπήπατος ραφίδος διελθεῖν ἤ πλούσιον εἰς τήν βασιλείαν τοῦ θεοῦ εἰσελθεῖν» [Είναι ευκολότερο να περάσει από το τρύπημα της βελόνας το καραβόσκοινο παρά να μπει ο πλούσιος στη βασιλεία του Θεού] (Ματθ. 12, 24).

Αυτά ως προτροπή για μια καταξιωμένη ζωή με δικαιοσύνη και εγκράτεια, για την ολοκλήρωση του ανθρώπου, την πραγμάτωση της βασιλείας του θεού «καί ἐπί τῆς γῆς», κατά τον Ευαγγελικό λόγο, και το νοικοκύρεμα και την επιβίωση της πόλεως  κατά τον Πλάτωνα. [Προφανώς, χωρίς ην προσφορά Σόρου. Ντροπή!].

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου