Η μείωση του ζωικού κεφαλαίου και η σοβαρή έλλειψη κτηνιάτρων υπονομεύει τον δυναμικό κλάδο στην Ημαθία

Μια πρόσφατη δήλωση του υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και τροφίμων Αθανάσιου Τσαυτάρη ότι η χώρα παραμένει μεγάλος εισαγωγέας κρέατος, αφού η...

ελληνική παραγωγή δεν επαρκεί, μας προβλημάτισε ιδιαίτερα καθότι, ως γνωστόν, η Ημαθία θεωρείται πρώτη στην παραγωγή βοείου κρέατος στη χώρα με το πρώτο πανελλαδικά σε όγκο βιομηχανικό σφαγείο.

Αν σκεφτεί κανείς ότι το ζητούμενο σήμερα είναι η ανάπτυξη του πρωτογενούς τομέα και της μεταποίησης, ως μέσα παραγωγής προστιθέμενης αξίας, στην προσπάθεια που γίνεται να ξεπεραστεί η οικονομική κρίση μέσω της ανάπτυξης των προϊόντων ονομασίας προέλευσης, ευλόγως το μεγάλο ποσοστό εισαγωγής κρέατος είναι πολύ ανησυχητικό.

Τι μπορεί να φταίει και δεν έχουμε μεγαλύτερη παραγωγή κρέατος σε μια αγροτική χώρα;

Αναζητήσαμε από τους αρμόδιους φορείς τις απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήματα, ενώ ένα πρώτο πρόβλημα που προέκυψε από το ρεπορτάζ είναι και η έλλειψη κτηνιάτρων από τη Διεύθυνση Κτηνιατρικής της Περιφερειακής Ενότητας Ημαθίας η οποία έχει ατονήσει, αφού σήμερα υπάρχουν μόλις 7 κτηνίατροι για ολόκληρο το Νομό και στο τέλος του έτους συνταξιοδοτούνται οι τρεις, με συνέπεια να μένουν μόνον 4.

Δημήτρης Κόβας: «Άμεσα μέτρα για τη στήριξη της κτηνοτροφίας»

Για τα ζητήματα της κτηνοτροφίας στην Ημαθία μιλήσαμε καταρχήν με τον πρόεδρο του Βοοτροφικού Συνεταιρισμού Βέροιας Δημήτρη Κόβα και καταγράψαμε τις θέσεις του τοπικού κλάδου:

«Σήμερα η Βοοτροφία δηλαδή η πάχυνση μόσχων αποτελεί για το Νομό Ημαθίας ένα σημαντικό τομέα της αγροτικής οικονομίας. Στο Νομό λειτουργούν πάνω από 250 εκμεταλλεύσεις πάχυνσης μόσχων με συνολικό αριθμό σταυλιζομένων ζώων πάνω από 25.000 κεφάλια. Σίγουρα υφίσταται μείωση του ζωικού κεφαλαίου σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια, η οποία οφείλεται στις παρακάτω αιτίες:

-Οι τιμές πώλησης του κρέατος που για αρκετά χρόνια παραμένουν σχεδόν οι ίδιες.

- Το κόστος παραγωγής και οι τιμές των ζωοτροφών έχουν αυξηθεί κατακόρυφα και

-η αδιαφορία του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων για την επίλυση των αιτημάτων του κλάδου που κατά καιρούς υποβάλλονται είτε μέσω του Βοοτροφικού Συνεταιρισμού Βέροιας είτε μέσω του Συνδέσμου Ελληνικής Κτηνοτροφίας” μας είπε ο κ. Κόβας ο οποίος αναφέρθηκε και στα μέτρα που θα μπορούσαν να ληφθούν για την αναστροφή αυτής της πορείας.

“Για να σταματήσει η φθίνουσα πορεία του κλάδου θα πρέπει η πολιτεία να λάβει άμεσα μέτρα για την στήριξη της βοοτροφίας και κατ’ επέκταση της κτηνοτροφίας διότι η οικονομική κρίση επηρεάζει και τους Ημαθιώτες κτηνοτρόφους. Ορισμένα από τα μέτρα αυτά θα μπορούσαν να συνοψιστούν ως εξής:

1. Να επανέλθει ο ΕΛΟΓΑΚ στην υπηρεσία των κτηνοτρόφων και των μεταποιητών και να εξαιρεθεί από τη συγχώνευση με τους τρεις οργανισμούς ΕΘΙΑΓΕ, ΟΓΕΕΚΑ ΔΗΜΗΤΡΑ και ΟΠΕΓΕΠ.

Ο ΕΛΟΓΑΚ είναι ένας αυτοχρηματοδοτούμενος οργανισμός, ο οποίος δεν επιδοτείται με ούτε ένα ευρώ από το δημόσιο προϋπολογισμό, αλλά στηρίζεται αποκλειστικά στις εισφορές των επαγγελματικών κλάδων που απασχολούνται με το γάλα και το κρέας και μάλιστα με εισφορές που έχουν επιβληθεί σε εισαγόμενα προϊόντα όπου το κρέας και το αγελαδινό γάλα συνεισφέρουν ουσιαστικά λόγω του μεγάλου όγκου εισαγωγών.

Με τη συγχώνευση του οργανισμού χάνεται πλέον η ανταποδοτικότητα των εισφορών των κτηνοτρόφων και η δυνατότητα που έχει ο ΕΛΟΓΑΚ, ιδιαίτερα μετά τη διαδικτυακή σύνδεση των σφαγείων για την πάταξη του φαινομένου των ελληνοποιήσεων στα κρέατα, να προστατεύει τον καταναλωτή και το εισόδημα του κτηνοτρόφου.

2. Δημιουργία ειδικού ταμείου για χαμηλότοκη χρηματοδότηση των κτηνοτρόφων, ιδιαίτερα για την αγορά ζωοτροφών. Τονίζεται η εξαιρετικά κρίσιμη κατάσταση που διέρχεται η κτηνοτροφία στη χώρα μας, λόγω της έλλειψης ρευστότητας των κτηνοτρόφων και της μη έγκαιρης πληρωμής τους από μεταποιητές γάλακτος, κρέατος κλπ., με αποτέλεσμα την αδυναμία τους να* ανταποκριθούν στο κόστος προμήθειας των ζωοτροφών το οποίο έχει αυξηθεί τουλάχιστον 50% σε σχέση με πέρυσι. Αυτό, όπως είναι φυσικό έχει ως αντίκτυπο τη μείωση στην παραγωγή γάλακτος και κρέατος.

Σημειώνεται ότι πέρα από τη μείωση στην παραγωγή αγελαδινού γάλακτος, για πρώτη φορά φέτος καταγράφεται, σύμφωνα με τα στοιχεία που έδωσε ο ΕΛΟΓΑΚ αξιοσημείωτη κάμψη στην παραγωγή αιγοπρόβειου γάλακτος το 8μηνο του 2012 σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του προηγούμενου έτους.

3. Αυστηρότατοι έλεγχοι από όλους τους εμπλεκόμενους φορείς προκειμένου να επαλειφθούν οι ελληνοποιήσεις στο γάλα, στα τυριά και στο κρέας και η εξαπάτηση του καταναλωτικού κοινού αλλά και να προστατευθεί το εισόδημα του Έλληνα κτηνοτρόφου.

4. Ενημέρωση για τη Νέα ΚΑΠ 2014 - 2020. Είναι αναμφίβολο τι το αγροτικό εισόδημα της χώρας μας στηρίζεται σε μεγάλο βαθμό στις οικονομικές ενισχύσεις που δίνονται στον αγροτικό τομέα μέσω της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής - ΚΑΠ της ΕΕ. Είναι εύλογο επίσης ότι όσο πλησιάζουμε το έτος 2014 που θα ισχύσουν οι όποιες αλλαγές της ΚΑΠ για την περίοδο 2014-2020, το ενδιαφέρον των αγροτών μας για ενημέρωση να είναι μεγάλο.

Σήμερα υπάρχει πρόταση κανονισμού του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και Συμβουλίου για την θέσπιση κανόνων για τις άμεσες ενισχύσεις στους γεωργούς αλλά δεν έχουν παρθεί οριστικές αποφάσεις.

Για το λόγο αυτό θα πρέπει όλοι οι αρμόδιοι φορείς να ενημερώσουν το κτηνοτροφικό κοινό του οποίο η επιβίωση εξαρτάται εν πολλοίς από τις ρυθμίσεις που θα περιλαμβάνει η Νέα ΚΑΠ».

Όσο για το θέμα των κτηνιάτρων  ερωτηθείς ο κ. Κόβας για τις συνέπειες του κλάδου τους από την έλλειψη θέσεων μας είπε ότι η κάλυψή τους είναι ζητούμενο και για τους βοοτρόφους αφού ούτε οι κτηνοτροφικές μονάδες αλλά ούτε και το Σφαγείο μπορούν να δουλέψουν και να εξυπηρετήσουν τις ανάγκες, για την εύρυθμη λειτουργία (και γραφειοκρατικά) του όλου συστήματος προς όφελος της τοπικής ανάπτυξης.

Διεύθυνση Κτηνιατρικής: «Αντικειμενική η αδυναμία ανταπόκρισης»

Ζητήσαμε συγκεκριμένα στοιχεία για τις αρμόδιες κτηνιατρικές υπηρεσίες από τον Διευθυντή Κτηνιατρικής Γιάννη Τόπκα. Όπως μας είπε από την περίοδο του Καλλικράτη τα δεδομένα στην υπηρεσία του είναι ανησυχητικά. Πόσο μάλλον όταν η οικονομική συγκυρία δεν γεννά ελπίδες πρόσληψης κτηνιάτρων για τα επόμενα χρόνια.

Το τμήμα (πια) κτηνιατρικής αναπτύσσεται εκτός από τη Βέροια, σε Νάουσα και Αλεξάνδρεια. Οι επτά εναπομείναντες κτηνίατροι (τη δεκαετία του ’80 ήταν περίπου 60 μαζί με τους εποχικούς!) καλούνται να εφαρμόσουν προγράμματα ελέγχου και εξυγίανσης ζωικού κεφαλαίου σε 765 εκτροφές αιγοπροβάτων και 319 εκτροφές βοοειδών, καθώς και ελέγχους σε περίπου 50 εγκαταστάσεις επεξεργασίας κρέατος και γάλακτος στην Ημαθία. Την ίδια στιγμή, δύο απ’ αυτούς απασχολούνται καθημερινά στο βιομηχανικό σφαγείο της Βέροιας, το μεγαλύτερο σε δυναμικότητα της χώρας (12.000 τόνοι).

Αυτός ο καθημερινός φόρτος και η έλλειψη επιστημονικού και βοηθητικού προσωπικού αναστέλλουν (παρά το υψηλό αίσθημα ευθύνης τους) αρκετές απαραίτητες εργασίες της υπηρεσίας, πολλές από τις οποίες άπτονται θεμάτων δημόσιας υγείας και ασφάλειας (επιτήρηση ασθενειών ζώων, πρόγραμμα ΟΣΔΕ για την ηλεκτρονική σήμανση αιγοπροβάτων, επιτόπιοι έλεγχοι ευζωίας των ζώων, αδειοδοτήσεις, έλεγχοι κ.ά.).

Ο κ. Τόπκας θεωρεί απαραίτητη την κάλυψη έστω και μερικώς της υπηρεσίας σε προσωπικό, επιστημονικό και βοηθητικό, δεδομένου ότι ο ίδιος και οι συνάδελφοί του έχουν παραιτηθεί τα τελευταία χρόνια ακόμη και των κανονικών τους αδειών.

Σε έγγραφο της υπηρεσίας (ένα από τα πολλά) προς την Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας και το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, αφού αναλύεται η απογοητευτική κατάσταση, τονίζεται σαν κραυγή αγωνίας ότι το υπάρχον ελλιπές προσωπικό, παρά την υψηλή υπηρεσιακή του ευθύνη,

«… δεν θα μπορεί να εξασφαλίζει στο εξής με επιτυχία την προστασία της υγείας και της ευζωίας των ζώων, του περιβάλλοντος, την υγειονομική ασφάλεια των παραγόμενων προϊόντων ζωικής προέλευσης, την ασφαλή τους διακίνηση και τη συνολικά την υγεία του καταναλωτή και τη δημόσια υγεία».

Αντιπεριφερειάρχης: «Πολύ σημαντική για την περιοχή μας η καθιέρωση brand name στο κρέας”

Ερωτηθείς ο  Αντιπεριφερειάρχης Κ. Καραπαναγιωτίδης για την πολιτική αντιμετώπιση του θέματος και τους χειρισμούς της Αντιπεριφέρειας για την στήριξη και προώθηση του ντόπιου κρέατος μας είπε:

“Είναι κοινή διαπίστωση ότι η ελληνική βοοτροφία αντιμετωπίζει εδώ και χρόνια σοβαρά προβλήματα και στους δυο κλάδους (κρεατοπαραγωγή και γαλακτοπαραγωγή) και αυτό οφείλεται στο κόστος παραγωγής αφού έχουν ακριβύνει όλες οι πρώτες ύλες – τροφές των ζώων. Αλλά για να μην λέμε ότι ευθύνονται πάντα οι άλλοι έχουμε και εμείς ευθύνη για την ποιότητα των προϊόντων και των μεταποιημένων.

Η επίλυση αυτών των προβλημάτων απαιτεί πολύ προσεκτική και ψύχραιμη αντιμετώπιση. Θέλει και πρόταση και λύσεις κι απ’ ότι φαίνεται μέχρι τώρα κεντρικός σχεδιασμός για την κτηνοτροφία-για να δούμε που υστερούμε και που υπερτερούμε, σε επίπεδο κράτους δεν υπάρχει.

Εμείς εδώ στην Ημαθία, που είναι κατεξοχήν αγροτικός Νομός, έχουμε μια πολύ έντονη παρουσία με το βόειο κρέας στην ελληνική αγορά.

Αλλά δυστυχώς ως χώρα καλύπτουμε μόνο το 25% των αναγκών, σε κρέας το υπόλοιπο 75% είναι εισαγόμενο.

Και απ’ αυτό το 25%, την μισή παραγωγή (50%) την καλύπτει η Ημαθία με το ντόπιο κρέας.

Ως προς αυτό βέβαια συντελεί  και το γεγονός ότι δεν έχουμε μάνες που γεννάνε μοσχάρια. Τα 10 είναι ελληνικά και τα 90 είναι εισαγόμενα, σε πολύ μικρή ηλικία βέβαια οπότε μεγαλώνει και εκτρέφεται εδώ”.

Ο κ. Καραπαναγιωτίδης ανέφερε επίσης ότι η Ημαθία προστατεύει το ντόπιο κρέας με αυστηρότητα, ελέγχοντας την κατάσταση και το φαινόμενο των … ελληνοποιήσεων. «Εκτός των άλλων, προσπαθούμε να συστήσουμε στους παραγωγούς την τυποποίηση και την καθιέρωση brand name για την Ημαθία, κάτι που είναι πολύ σημαντικό για την περιοχή μας.

Είμαστε δίπλα στους βοοτρόφους και είναι πολύ σημαντικό ότι εδώ έχουμε παράδοση στην τεχνογνωσία και όνομα στο κρέας. Και βέβαια μην ξεχνάμε ότι έχουμε και ένα σφαγείο που είναι το καλύτερο στα Βαλκάνια» πρόσθεσε ο Αντιπεριφερειάρχης.

Τέλος, όσον αφορά την έλλειψη κτηνιάτρων επισήμανε ότι ζητά από το Υπουργείο την κάλυψη θέσεων για να μπορεί η Υπηρεσία να ελέγχει καλύτερα την κατάσταση.