Αποχή – Λευκό – Άκυρο. Όπλο διαμαρτυρίας, πλάνη ή δικαιολογία;

Του δικηγόρου Δημοσθένη Ταούλα

Αφορμή για το κείμενο αυτό αποτέλεσαν πολλά απορίες και προβληματισμοί φίλων και συμπολιτών που δεν πρέπει να μένουν αναπάντητες.

Σε προηγούμενη πρόσφατη δημοσίευσή μου με τον τίτλο «ΔΕΚΑ ΚΡΙΣΙΜΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ ΖΗΤΟΥΝ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ», στο υστερόγραφο υποστήριξα ότι: «Κάθε ηθελημένη αδιαφορία, αποχή, λευκό ή άκυρο στις επερχόμενες εκλογές από τον πολίτη, φρονώ ότι θα αποτελέσει εγκληματικό σφάλμα, ηθικά και κοινωνικά καταδικαστέο και...

καταδικαστικό για το σύνολο της κοινωνίας μας !».

Κάποιοι συμπολίτες, μου ζήτησαν να διευκρινίσω τι εννοούσα στο παραπάνω υστερόγραφο ! Άλλοι, επικαλούμενοι την επαγγελματική μου ιδιότητα, ζητούν να μάθουν αν είναι υποχρεωτικό να ψηφίσουν στις εκλογές και αν θα έχουν κυρώσεις σε περίπτωση που δεν θελήσουν να συμμετάσχουν στη διαδικασία ! Σε κάθε κουβέντα εισπράττω οργή, απογοήτευση, επιθυμία τιμωρίας, αδιαφορία ! Κάποιοι πάλι φοβούμαι ότι δυστυχώς απλά ψάχνουν άλλοθι στα παραπάνω για να αιτιολογήσουν την αποχή τους από την κάλπη !

Ο καλός συνάδελφος και υποψήφιος κ. Κώστας Γιοβανόπουλος στην παρέμβασή του «Αντιμνημονιακά, απροσκύνητα, παλληκαρίσια», ορθά υπεραπλουστεύοντας το ζήτημα, ώστε να γίνει κατανοητός από όλο το λαό, γράφει: «Μην σας παραπλανούν οι φήμες. Ακόμη και 1.000 μόνο έγκυρα ψηφοδέλτια να βρεθούν σ΄ όλη τη χώρα, αρκούν για να εκλεγούν οι 300. Ο εκλογικός νόμος δεν λέει πουθενά πως αν η αποχή είναι 10% ή 20% ή 80%, ακυρώνεται η διαδικασία. Πουθενά. Τα άκυρα και τα λευκά ρίχνονται σε μια σακούλα, δεν τα βλέπει ήλιου φως, ψυχή ζώσα δεν θα ασχοληθεί με τέτοιες “διαμαρτυρίες”».

Το θέμα έχει κατά τη γνώμη μου δύο πτυχές, τη νομική και την πολιτικοκοινωνική.

Στη νομική διάσταση του θέματος, ως δικαστικός αντιπρόσωπος επί 23 συναπτά έτη και ο ίδιος έχω ζήσει πλειάδα εκλογικών αναμετρήσεων και συμφωνώ σε όλα με το συνάδελφο. Θεωρώ ότι η χρησιμότητα των λευκών και άκυρων ψηφοδελτίων είναι αφενός στατιστική, όπως και η αποχή και αφετέρου  ότι αυτά επιτελούν έργο εκτόνωσης του κάθε διαμαρτυρόμενου ή αναποφάσιστου, που πρακτικά δεν ενδιαφέρει κανέναν !

Ο Νόμος είναι σαφής. Το Π.Δ. 26/2012 για τις επικείμενες εκλογές σε πλειάδα συνδυασμένων άρθρων του δεν αφήνει καμία αμφιβολία, ότι στο εκλογικό αποτέλεσμα προσμετρώνται μόνο τα έγκυρα ψηφοδέλτια και ουδέν έτερον ! Μάλιστα επειδή το εκλογικό αποτέλεσμα εξάγεται βάσει των εγκύρων ψηφοδελτίων και ΜΟΝΟ, το bonus των 50 επιπλέον εδρών του άρθρου 99 της Εκλογικής Νομοθεσίας απονέμεται στο κόμμα που πλειοψηφεί στο αποτέλεσμα της εκλογικής διαδικασίας που διεξάγεται βάσει των ΕΓΚΥΡΩΝ ψηφοδελτίων !

Όσον αφορά το θέμα της εν γένει συμμετοχής ή όχι στην ψηφοφορία, ο Νόμος παρότι θεωρεί την ψήφο ως υποχρεωτική (μνήσθητί μου αν ποτέ είδε κανείς κυρώσεις για την παραβίαση της διάταξης αυτής), ΠΟΥΘΕΝΑ αυτός δεν αναφέρεται σε υποχρεωτικό κατώτατο ποσοστό συμμετοχής για να είναι έγκυρη η διαδικασία της ψηφοφορίας, επομένως και η ελάχιστη συμμετοχή αρκεί για την εγκυρότητα της ψηφοφορίας και την κατανομή των εδρών. Και οι 1.000 και οι 2.000 ψήφοι λοιπόν είναι υπέρ το δέον αρκετές για να βγάλουν κυβέρνηση και κατανομή εδρών ! Μάλιστα στην περίπτωση αυτή, όπως προείπα, το πρώτο κόμμα πριμοδοτείται με το δώρο των 50 εδρών και είναι το πιο ευνοημένο, το δεύτερο τη τάξει κόμμα ευνοείται κατά το ποσοστό που του αναλογεί κλπ.

Συνεπώς, εν κατακλείδι, όσον αφορά το νομικό ζήτημα, θα πρέπει ο κόσμος να γνωρίζει ότι η αποχή, το άκυρο ή το λευκό στην ψηφοφορία δεν επιφέρουν κανένα νομικό αποτέλεσμα ικανό να επηρεάσει το εκλογικό αποτέλεσμα και τις έννομες συνέπειες αυτού και δεν καταγράφει κανενός είδους διαμαρτυρία !

Στην πολιτικοκοινωνική διάσταση του θέματος, όμως, η αποχή, το άκυρο και το λευκό επηρεάζουν το πολιτικό γίγνεσθαι;; Αποτελούν πράγματι μια διαμαρτυρία ικανή να επηρεάσει καταστάσεις ή όχι;;

Η απάντηση νομίζω είναι σαφής και μονοσήμαντη: Όχι μόνο δεν επιφέρει η διαμαρτυρία αυτού του τύπου το αποτέλεσμα που επιδιώκει πολλές φορές ο πολίτης, αλλά τουναντίον η ορθή «ανάγνωση αυτής» οδηγεί στο συμπέρασμα ότι το τρίπτυχο «αποχή – άκυρο – λευκό» πετυχαίνει το αντίθετο αποτέλεσμα. Κι αυτό διότι αφενός πριμοδοτεί τα πλειοψηφούντα κόμματα, κατά το λόγο του ποσοστού του το καθένα και επιπλέον κατά 50 έδρες για το πρώτο αυτών και αφετέρου δίνει κάθε δικαίωμα στους σχηματισμούς αυτούς να μεταφράσουν την αποχή αυτή όχι ως διαμαρτυρία, αλλά ως συμφωνία ή σιωπή συναίνεσης στις ασκούμενες πολιτικές αυτών που κυβερνούν ! Γι΄ αυτό και κανείς πολίτης δεν θ΄ ακούσει έκκληση συμμετοχής στις εκλογές από τα κόμματα που εξουσίας που συνήθως αντιμετωπίζουν το κύμα της δυσαρέσκειας ή διαμαρτυρίας !

Συνεπώς, για όσους επιθυμούν να σηκώσουν σημαία διαμαρτυρίας με την αποχή τους ή την επιλογή άκυρου και λευκού,  είτε επιδιώκοντας πραγματικά να διαμαρτυρηθούν είτε (μια μικρή εύχομαι μειοψηφία) δικαιολογώντας απλά εαυτούς για την αδράνεια και αδιαφορία τους στα τεκταινόμενα, θα πρέπει να ξέρουν ότι πλανώνται και στην πραγματικότητα στηρίζουν αυτούς κατά των οποίων διαμαρτύρονται.

Ως επιμύθιο όλων των παραπάνω θα πω το εξής:

Στην Αρχαία Αθήνα, τη γενέτειρα της παγκόσμιας δημοκρατίας, δικαίωμα ψήφου δεν είχαν όλοι, αλλά οι ενεργοί πολίτες, αυτοί που είχαν πολιτικά δικαιώματα. Διότι περί δικαιώματος πρόκειται, που οφείλει ο πολίτης να το ασκεί !

Στη σύγχρονη δημοκρατία ο τρόπος ενεργής συμμετοχής του καθένα μας στην αέναη «μάχη» για το μέλλον της κοινωνίας μας και ημών των ιδίων επαφίεται στην ελευθερία του καθενός. Η εν γνώσει όμως «ρίψη των ασπίδων» σε μια τόσο κρίσιμη ψηφοφορία δια της διαμαρτυρίας αποτελεί αλλοίωση της δημοκρατίας, συνέργεια στην αλλοίωση της βούλησης της πλειοψηφίας και στη χειραγώγηση αυτής από οργανωμένες μειοψηφίες.  

Τελικά, όποιος πολίτης θεωρεί εαυτόν ότι διαμαρτύρεται δια της αρνήσεως της έγκυρης ψήφου σίγουρα δεν καταφέρνει ν΄ απαξιώσει, ν΄ αποδυναμώσει ή να τιμωρήσει αυτούς κατά των οποίων διαμαρτύρεται, αντιθέτως τους ισχυροποιεί, στερώντας συνάμα τον ίδιο τον πολίτη και την κοινωνία από το δικαίωμα της μελλοντικής ουσιαστικής διαμαρτυρίας απέναντι στους ρυθμιστές της τύχης του και του μέλλοντος των παιδιών του!     

Δημοσθένης Ν. Ταούλας

Δικηγόρος - Νάουσα