Η ιστορία του σχολείου του Αγίου Μηνά(τελευταίο μέρος).Γράφει ο Μανώλης Βαλσαμίδης

Επανεκκίνηση των εργασιών ανέγερσης μετά από χρόνια!

Το 1919, οκτώ χρόνια μετά τη θεμελίωση, κάτι αρχίζει να κινείται. Οι πρώτες εγγραφές δαπανών για το Σχολείο του Αγίου Μηνά γίνονται στις 20 Φεβρουαρίου του 1919. Το ίδιο έτος κατά μήνα Σεπτέμβριο έρχεται στη Νάουσα ο Υπουργός Παιδείας της Κυβέρνησης Ελευθερίου Βενιζέλου, ο Δημήτριος Δίγκας.Στις 9 το πρωί της 5^ης Σεπτεμβρίου, στην αίθουσα συνεδριάσεων της Ιεράς Μητροπόλεως γίνεται ευρεία σύσκεψη των προκρίτων υπό τον Υπουργό, ο οποίος έχει δίπλα του και τους αρμόδιους διευθυντές του Υπουργείου του. Δεν θα σας κουράσω. Περισσότερα στο βιβλίο μου για το Σχολείο του Αγίου Μηνά.Πάντως, χωροθετούνται τα νέα σχολεία των οποίων έχει ανάγκη ο τόπος, ένα προς ένα, και στον

χώρο της Παιδείας αρχίζει να πνέει καινούριος αέρας.Υπουργείο Παιδείας, Εκκλησία, Δήμος, με Δήμαρχο κάποιον απλό άνθρωπο, μπακάλης ήταν, τον Θωμά Αρνή, οι πρόκριτοι όλοι, πλούσιοι και ποπολάροι, οι πολίτες της Νάουσας, οι  απόδημοι Ναουσαίοι, μια καινούρια επιτροπή ανεγέρσεως και ένας δάσκαλος γραμματέας – λογιστής, ο Νικόλαος Βαϊνανίδης, έκαναν το θαύμα. Κάποτε: “Ανάγκα και θεοί πείθονται”, έλεγαν  οι αρχαίοι.

Είναι άξιο υπογράμμισης ότι ενώ η πολιτική διχόνοια άφησε στα θεμέλια για δεκαπέντε και πλέον χρόνια ένα Σχολειό, μέσα σε πέντε χρόνια με σύμπνοια των κατοίκων κτίστηκαν πέντε σχολεία: το πρώτο και δεύτερο Δημοτικό ή Σχολείο του Αγια-Μηνά, το τρίτο, από τον Γαλάκη Λόγγο, το Γαλάκειο, ο επάνω όροφος του Νηπιαγωγείου των Οσλιανιτών, το τέταρτο, το λεγόμενο Σεφέρτζειο, και επίσης το Λάππειο Γυμνάσιο.

Η Ομόνοια, η σύμπνοια, η προσήλωση στα ιερά και τα όσια, η αγάπη για τη Νάουσα, το ενδιαφέρον για την Παιδεία έκαναν το πενταπλό αυτό θαύμα.

Και κάτι άλλο που για πρώτη φορά θα ακουστεί. Όπως ήδη έχει λεχθεί, υπήρχε κατάθεση στην Τράπεζα των Αθηνών ποσού 749 λιρών και 64 γροσίων για την ανέγερση οικοτροφείου θηλέων. Το ποσό αυτό προέρχονταν από εισφορές που επέβαλε ο Κατεχάκης, καπετάν Θεόφιλος, στους έχοντες και κατέχοντες. Με τη διανομή των περιουσιακών στοιχείων της Ελληνικής Ορθοδόξου Κοινότητος, απεγκλωβίστηκε το ποσό αυτό και χρησιμοποιήθηκε στην ανέγερση του πέμπτου Δημοτικού σχολείου της Νάουσας.¹

Για το σχολείο του Αγίου Μηνά δαπανήθηκαν την περίοδο 1919-1930, 1.321,465 δραχμές της εποχής εκείνης. Της δύσκολης εποχής^. πόλεμος, Μικρασιατική καταστροφή, το σχολείο κτίζεται χωρίς διακοπή. Ο Θωμάς Αρνής πηγαίνει στην Αμερική και γίνεται δεκτός με ενθουσιασμό από τους  απόδημους Ναουσαίους.

Ανοίγουν οι κρουνοί και εισρέουν από την Αμερική 394.883 δραχμές.

Εδώ στη Νάουσα τα κληροδοτήματα φτάνουν τις       57.400²

Η επιτροπή εράνου Νάουσας καταθέτει ποσό              55.100

Τα εργοστάσια, οι πλούσιοι, μεταξύ τους και ένας Εβραίος έμπορος της Θεσσαλονίκης, υπό τύπο δανείου ή δωρεών, τη δύσκολη χρονιά του 1922, εισφέρουν στον κοινό αγώνα, για το Σχολείο                                 77.000 ³

Το κράτος επιχορηγεί το σχολείο με                           253.900

Από το Ταμείο της Ορθοδόξου Ελληνικής Κοινότητος Ναούσης, το οποίο διαχειρίζεται η Μητρόπολη, διατέθηκαν                     279.100

Και από διάφορα έσοδα συγκεντρώθηκαν:                 204.082

ΣΥΝΟΛΟ                                                                  1.321.465

Επίλογος

Εμείς, όσοι φοιτήσαμε στο Σχολείο του Αγια-Μηνά και όλοι οι μαθητές της πόλης, όλη η πόλη, κατανοώντας αδυναμίες του παρελθόντος, παραδειγματιζόμενοι από την ιστορία, νιώθουμε σήμερα ευγνώμονες προς όλους εκείνους που δούλεψαν και δαπάνησαν για την ανέγερση αυτού του σχολειού. Αποδίδοντας φόρο τιμής σ’ αυτούς μπορούμε να τους βεβαιώσουμε ότι πήραμε τα μηνύματα. Και ότι την παιδεία την έχουμε στην καρδιά μας.

Αποπροσωποποιώντας τα πράγματα, θα ήθελα να χειροκροτήσουμε τις δυνάμεις εκείνες που με την περίπου ισομερή προσφορά τους όρθωσαν αυτό το Σχολείο και είναι οι εξής τέσσερες:

1. Οι απόδημοι Ναουσαίοι (Το χειροκρότημα δυνατό, εύχομαι να περάσει στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού).
2. Η Εκκλησία (Σεβασμιότατε, δίκαιο το χειροκρότημα).
3. Το Ελληνικό κράτος (Σε χαλεπούς καιρούς, μπράβο!).
4. Ο λαός της Νάουσας (Αν θέλετε μη χειροκροτάτε).

Σας ευχαριστώ.

Σημειώσεις

1. Το ποσό αυτό το ανεύρε ο Μητροπολίτης Λουκάς, αλλά δεν στάθηκε δυνατή η εκταμίευσή του γιατί ήταν κατατεθειμένο για άλλο σκοπό.

Η απάντηση της Τράπεζας:

Εν Θεσσαλονίκη τη 21^η Δεκεμβρίου 1910

Προς την Α. Σεβασμιότητα τον Άγιον Βερροίας και Ναούσης Κον Κ. Λουκάν. Εις Νάουσαν.  Σεβασμιώτατε

Εις τα αυτόθι Κοινοτικά Σωματεία παρακαλούμεν να ανακοινώσητε ότι το εξ εισφορών των Ναουσαίων προερχόμενον ποσόν εκ λιρών οθωμ. επτακοσίων τεσσαράκοντα εννέα, εξήκοντα τεσσάρων γροσίων (αριθ. 749 – 64  12/00) κατετέθη εις την εν Αθήναις Τράπεζαν Αθηνών προωρισμένον αποκλειστικώς υπέρ της ανεγέρσεως και συντηρήσεως Οικοτροφείου θηλέων εν Ναούση.

                           Μετά σεβασμού  κλπ.                   

 Ότι ακριβές αντίγραφον <Εν Βερροία τη 26η Δεκεμβρίου 1910

ΤΣ   (υπογρ.) ο Βερροίας και Ναούσης Λουκάς.

2. Αξίζει να αναφερθούμε σ’ αυτά:

Αδελφοί Χ΄΄Δημούλα στη μνήμη της μητρός των   δρ.          15.000

Αδελφοί Γρ. Τσίτση       »      »     του πατρός των  »            10.000

Από Στέργιο Χ΄΄Νώτα    »      »     του πατρός του  »              1.500

Αδελφοί Κουτσογιάννη  »      »     του πατρός των  »              1.000

Κληροδότημα Αικατερίνης Μανωλούση                 »              2.000

Και άλλα, Ζήση Μάνου, Κωσταλίτση Χ΄΄Δημητρίου, Χ΄΄Γιαννάκη, Γιαμαλή, Μούρτζου, Λαμνίδη, Σιούγγαρη, Γκούτα, Αλδάκου, Χαρούλη, Βογιατζή, Παπαδημητρίου και Χονδρογιάννη. Σύνολο δραχμές 57.400.

3. Λαναράς και Πεχλιβάνος 5.000, Γρηγόρης Τσίτσης 10.000, Γκούντας – Καράτζιας 10.000, Μπίλης-Τσίτσης 7.000, Ιωάννης Ν. Πλιατσιούκας 10.000, Θρασύβουλος Τουρπάλης 5.000, Διαμαντής Γρ. Μπέρσος 5.000 και το εργοστάσιο ΕΡΙΑ δωρεά 10.000. Σαλτιέλ, για το χτίσιμο μιας αίθουσας του σχολείου, 15.000 δραχμές.