«Μπούλες της Νάουσας». Γράφει ο Ηλίας Αλιτζανίδης, πρόεδρος του συλλόγου «Ανθέμια» Λευκαδίων

Το τελευταίο τριήμερο της αποκριάς, παρακολούθησα τηλεοπτικές εκπομπές και ρεπορτάζ με το δρώμενο «Μπούλες της Νάουσας». Για μία ακόμη χρονιά ένιωσα άσχημα και θύμωσα, όταν άκουσα από αφηγητές, συνεντευξιαζόμενους, επισήμους και ανεπισήμους να ονομάζουν το δρώμενο ως «γενίτσαροι και Μπούλες». Αυτή η αυθαίρετη ερμηνεία  κυριαρχεί τα τελευταία 20 – 30 χρόνια στην πόλη της Νάουσας και μεταφέρεται μέσω των τηλεοπτικών εκπομπών σε όλες τις χώρες.  Κάποιοι αυθαίρετα  βάφτισαν ένα πανάρχαιο δρώμενο, που τηρείται με διάφορες μορφές σε όλη την Ελλάδα  με την ονομασία «γενίτσαροι και Μπούλες». Αφού ονομάζουν την ομάδα των χορευτών γενίτσαρους («jeni-ceri»- «νέος στρατός» της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας), γιατί την

ονομάζουν και «Μπούλες»;  Θα πρέπει να είναι ή το ένα ή το άλλο. Εξ άλλου η νύφη η οποία δεν έχει την σύγχρονη γυναικεία μορφή, αλλά συμβολίζει τη γονιμότητα της γης με τα άνθη στο κεφάλι, τι ρόλο παίζει μέσα στο μπουλούκι  των γενιτσάρων; Οι έχοντες γνώση της Ελληνικής παράδοσης, γνωρίζουν ότι σε όλη την Ελλάδα τηρούνται έθιμα από τα πανάρχαια χρόνια, στα οποία κατά το διάβα των αιώνων προστέθηκαν και αφαιρέθηκαν στοιχεία που προσαρμόστηκαν σε Χριστιανικές και μη Χριστιανικές γιορτές . Είναι προφανής η αυθαιρεσία της νεοβάπτισης του δρώμενου. Παλαιοί χορευτές ηλικίας 70 - 80 ετών και γιαγιάδες, θυμούνται και γνωρίζουν την ονομασία «Μπούλες». Ερευνητές και γνώστες του αρχαίου Ελληνικού πολιτισμού, έχουν καταθέσει την επιστημονική τους άποψη για το θέμα. Το  δρώμενο έχει αρχαία Ελληνική προέλευση και ίσως και μυθολογική.  Το δρώμενο έχει σχέση με τη μύηση και είναι ιεροτελεστία, που ακολουθούσαν κατά τη διάρκεια των θρησκευτικών Διονυσιακών τελετών. Παρόμοια μασκοφόρα δρώμενα τηρούνται και σε άλλες περιοχές της Θράκης, Μακεδονίας, Ηπείρου και από Ποντιακά σωματεία  με τους «Μωμόερους». Το δρώμενο των «Μωμόερων» στον Πόντο τηρούνταν και αυτό με μασκοφόρους χορευτές. Γίνεται μεγάλο κακό στην Ελληνική παράδοση, που δεν αντιλαμβάνονται ορισμένοι. Μετά από 100 -200 χρόνια, ο αναγνώστης που θα διαβάζει τα σημερινά βιβλία, σε ορισμένα των οποίων θα αναφέρεται το δρώμενο ως «γενίτσαροι και μπούλες» και ο θεατής που θα βλέπει ένα τωρινό βίντεο στο οποίο μικροί μεγάλοι, επίσημοι - ανεπίσημοι ονομάζουν το δρώμενο «γενίτσαροι και μπούλες» και αφού στο μέλλον έλθουν και άλλοι «επαΐοντες» για να  αφαιρέσουν και την ονομασία «Μπούλες», τι θα μείνει; Φυσικά μόνο ο όρος «γενίτσαροι».  Για την ονομασία και ιεροτελεστία του δρώμενου, υπάρχουν δύο απόψεις. Η πρώτη με την οποία τάσσομαι και εγώ και έχει αναφορά στη μύηση και ιεροτελεστία, που ακολουθούσαν κατά τη διάρκεια των θρησκευτικών Διονυσιακών τελετών οι νέοι των αρχαίων Ελλήνων και η δεύτερη ότι τα μέλη των χορευτών είναι γενίτσαροι και ότι το δρώμενο αρχίζει από το έτος 1705. Επειδή υπάρχουν δύο απόψεις  για την ονομασία, αλλά και την ιεροτελεστία του δρώμενου  και επειδή επιτέλους θα πρέπει να ξεκαθαρίσει η ονομασία του δρώμενου και με ενιαία άποψη η πόλη της Νάουσας με τους εκπροσώπους της, να μεταφέρει τη γνήσια ερμηνεία του δρώμενου.Πρέπει κάποιοι να αναλάβουν την πρωτοβουλία (Δήμος, Σωματεία) να οργανώσουν μία ημερίδα, ίσως και διημερίδα, στην οποία οι ερευνητές, ιστορικοί, καθώς και όσοι έχουν γνώση του θέματος, να καταθέσουν την άποψη και τα στοιχεία τους, ώστε στο τέλος να καταλήξουν στο πώς πρέπει να ονομάζεται το δρώμενο : «Μπούλες», «Γενίτσαροι και Μπούλες» ή «Γενίτσαροι». 

Ηλίας Αλιτζανίδης

Πρόεδρος Πολιτιστικού Συλλόγου Λευκαδίων «ΤΑ ΑΝΘΕΜΙΑ»