Σάββατο 31 Μαρτίου 2012

Βεργίνα. Από τις Μπάρμπες-Κούτλες στις αρχές του 20 αιώνα, στις Αιγές, την πρωτεύουσα του Κοινού των Μακεδόνων



Εκστασιασμένος , γεμάτος συγκίνηση ,αισθάνομαι κάθε φορά που επισκέπτομαι τις Αιγές, την πρωτεύουσα του Βασιλείου των Μακεδόνων. Όλη η περιοχή γεμάτηαπό ζώσα ελληνική ιστορία και πολιτισμό. Οδοιπορικό  στα συνεχιζόμενα έργα συντήρησης και αναστύλωσης του Βασιλικού Ανακτόρου , του αρχαίου θεάτρου και των νεκροταφείων της, δημοσιογραφικά επιχειρήσαμε  με την βοήθεια του Βεργινιώτη αντιδημάρχου της Βέροιας κ. Άρη Λαζαρίδη και του ξαδέλφου του κ. Νίκου Γκόγκου, τους οποίους ευχαριστώ θερμά. Πολύτιμη η βοήθεια και του θείου τους, στενού συνεργάτη του αείμνηστου Μανώλη Ανδρόνικου, συνταξιούχου φύλακα του αρχαιολογικού χώρου, κ. Τάκη Τσεκιρίδη, μια   εμβληματική μορφή, γεμάτη θύμισες και αναμνήσεις από τον αξέχαστο εθνικό μας αρχαιολόγο, ο οποίος  άφησε παγκόσμια ιστορική παρακαταθήκη για την ελληνικότητα της Μακεδονίας μας. Βρίθει Ελλάδα η περιοχή των Αιγών. «Είναι μια πολύ μεγάλη έκταση Μακεδονικών κωμών , για αυτό και ο πληθυντικός του ονόματος της» μας λέει ο κ. Γκόγκος. «Όπως λέει και η κ. Αγγελική Κοταρίδου ( μαθήτρια του Μανώλη Ανδρόνικου, παρούσα στον ανασκαφικό του έργο, που συνεχίζει την ανάδειξη των μνημείων») έχουμε αναδείξει μόλις το 1% της περιοχής. Όπου και να σκάψεις θα βρεις αρχαία αντικείμενα. Από την Ακρόπολη που  από το ύψος της μπορείς να αντικρίσεις Βέροια, Νάουσα, Πέλλα και Θεσσαλονίκη ακόμη» συνεχίζει ο σεμνός δάσκαλος του σχολειού της Βεργίνας. Ο Άρης Λαζαρίδης μας μεταφέρει στο Ανάκτορο. Οι εργασίες συντήρησης άοκνες από το επιστημονικό και εργατικό προσωπικό. «Από το ΕΣΠΑ εκταμιεύτηκαν 15 εκ. ευρώ για την ανάδειξη του , 24 εκ. ευρώ για την κατασκευή του Μουσείου της Βεργίνας και 3 εκ. ευρώ για την ανάδειξη άλλων μνημείων. Το Ανάκτορο θα αναστυλωθεί σε ύψος 170 εκατοστών . Μαζί με την κατασκευή του Μουσείου και των Βασιλικών Τάφων θα δημιουργήσουν έναν ενιαίο επισκέψιμο χώρο»  τονίζει, χαρούμενος, ο κ. Λαζαρίδης. Ο Άρης και ο Νίκος δούλεψαν πιτσιρικάδες στις ανασκαφές μαζί με την Αγγελική και τον Ανδρόνικο. Με μια φωνή μας λένε ότι τούτο το ανάκτορο, όπου ο Φίλιππος και ο Αλέξανδρος άλλαξαν τον ρου της ιστορίας υπήρξε πρότυπο  κατασκευής των ανακτόρων  σε Γαλλία και Αγγλία. Δυο χιλιάδες χρόνια πριν οι Μακεδόνες και ο Ελληνισμός μεγαλουργούσαν, όταν οι σύγχρονοι των σημερινών Φράγκων της Μέρκελ και των Γαλατών του Σαρκοζί, έτρωγαν βαλανίδια και ωμό κρέας! Κατηφορίζουμε από το ανάκτορο στο θέατρο των Αιγών, εκεί που δολοφονήθηκε ο Φίλιππος ο Μακεδών, από τον Παυσανία, στις χαρές των γάμων της κόρης του. Ποιο κάτω το νεκροταφείο  των Αιγών. Επισκεπτόμαστε τον τάφου  του Ρωμαίου ( που πήρε το όνομα του καθηγητή του Μανώλη Ανδρόνικου που τον ανακάλυψε τη δεκαετία του 1930. Ένα χιλιόμετρο πιο πέρα, σιμά
 στα Παλατίτσια, φτάνουμε  στον τάφο του Μπέλα.   Συστάδες ταφικών μνημείων, υπέροχα
δημιουργήματα , τόπος ανάπαυσης επιφανών Μακεδόνων. Στους τοίχους τους οι συντηρητές ανακαλύπτουν με δέος χρώματα και ζωγραφικές. Η Βεργίνα ζει και αναπνέει με τις Αιγές. Τα προσφυγικά σπίτια των Ποντίων , που ήρθαν στην περιοχή με την Μικρασιατική κ καταστροφή είναι χτισμένα από τις πέτρες και τα μάρμαρα του Ανακτόρου. Η παλιά εκκλησιά επίσης. Και το σχολείο τους, που έκτισαν, όπως μας λέει ο κ. Λαζαρίδης το 1928 οι χωριανοί το 1928 με υλικό από το Ανάκτορο, παίζοντας στη γύρω περιοχή το θεατρικό έργο «Γκόλφω» για να βρουν χρήματα να το αποπερατώσουν. Το σχολείο ανακαινισμένο σήμερα, φέρει στις αίθουσες του ονόματα της βασιλικής οικογένειας. Παππούς του Άρη ο πρώτος του δάσκαλος, ο Ιωσηφίδης!  Σόι πάει το… βασίλειο. Ο λόγος πλέον στον κυρ Τάκη Τσεκερίδη. Ζωντανή εγκυκλοπαίδεια της περιοχής. Κάλλιστα θα μπορούσε να γίνει ο βιογράφος του Ανδρόνικου. Τον γνώρισε παιδί το 1938, όταν ήρθε ως φοιτητής της αρχαιολογίας για να εργαστεί με τον καθηγητή του Ρωμαίο. Και τον χαιρέτησε πάνω από 50 χρόνια μετά. «Ήταν πολύ καλός άνθρωπος ο Ανδρόνικος. Τον θυμάμαι όταν κηρύχτηκε ο πόλεμος του 1940. Μάζεψε του χωριανούς που εργάζονταν στις ανασκαφές, τους πλήρωσε και τους είπε. Με το καλό να γυρίσετε παλικάρια. Τον θυμάμαι που έκλεγε εκείνα τα δύσκολα χρόνια  για τις μανάδες μας που δεν είχαν να θρέψουν τα παιδιά από την ανέχεια. Να φανταστείς ότι το βραβείο του ιδρύματος Ωνάση το μοίρασε σε φτωχούς φοιτητές» μας λέει ο κυρ Τάκης συγκινημένος. «Το 1977 μου είπε, όταν σκάβαμε στην μεγάλη τούμπα. «Θα σκάσει μεγάλη βόμβα να το δεις. Μετά το πέρας των ανασκαφών και αφού πήρε στα χέρια του την χρυσή λάρνακα του Φιλίππου, το γλεντήσαμε επί ώρες με τσίπουρο και μεζέ. Και τραγουδήσαμε. Του άρεσε πολύ «Το γιλεκάκι που φορείς». Του θύμιζε την Μικρά Ασία, απ΄ όπου κατάγονταν» συνεχίζει. Οι ιστορίες για τον Μανώλη Ανδρόνικο συνεχίζονται από ανθρώπους που τον γνώρισαν από κοντά, αφηγούμενες από τα παιδιά του σχολείου της Βεργίνας. «Ήταν καλοκαίρι του 1991, όταν τον χτύπησε η αρρώστια. Την αντιμετώπισε περήφανα και με στωικότητα. Τον επισκέφθηκαν στο Νοσοκομείο ο Καραμανλής. Του έδωσε  μετάλλιο. Ο τότε πρωθυπουργός, ο Μητσοτάκης. Κάθε μέρα ερχόταν κόσμος. Και αυτός τους έλεγε. Δεν λυπάμαι που θα πεθάνω. Λυπάμαι που δεν θα δω το έργο μου ολοκληρωμένο» λέγει στο βιβλίο της η σύζυγος του Ανδρόνικου, Όλυ.  Ο Μανώλης Ανδρόνικος κοιμήθηκε αιώνιον ύπνο στις 1.20 το μεσημέρι της 30ης Μαρτίου 1992.  Οι Μπάρμπες-Κούτλες των 15 σπιτιών του 1900και το προσφυγοχώρι της Βεργίνας του 1900, είχαν μεταμορφωθεί πλέον από το άσημο χωριό, στην πρωτεύουσα του Κοινού των Μακεδόνων. Τις Αιγές. Η λαφυραγώγηση των από τον Γάλλο επίγονο του Έλγιν , ΟΖε, ο οποίος το 1850 ανάσκαψε την περιοχή, μεταφέροντας στο Λούβρο τον τάφο των Παλατιτσίων ( καιρός να ξεκινήσει η  προσπάθεια να γυρίσει πίσω στα μέρη του για να βρει ανάπαυση ο νεκρός του), έδωσε τη θέση της σε ένα  κέντρο ελληνικής υπερηφάνειας.  «Από δω και πέρα το χωριό σας είναι καταδικασμένο σε μια παγκόσμια διασημότητα» είπε στους χωριανούς το 1977. Το διαπίστωσα λίγο αργότερα από τούτη το οδοιπορικό, βλέποντας Γάλλους μαθητές να εξέρχονται εκστασιασμένοι από τους βασιλικούς τάφους. Χιλιάδες οι προσκυνητές του Μακεδονικού Ελληνικού Μεγαλείου καθημερινά στην Βεργίνα. «Το μαντείο των Δελφών είχε πει στους Μακεδόνες Βασιλείς ότι το Βασίλειο τους θα μείνει ανέγγιχτο όσο καιρό θάβονταν όλοι τους στη νεκρόπολη των Αιγών. Για αυτό και όταν ο Μέγας Αλέξανδρος ετάφη στην Αλεξάνδρεια, ήρθε το τέλος του Μακεδονικού Βασιλείου» μας διηγήθηκε  από τους αρχαίους ιστορικούς ο κυρ Τάκης Τσεκιρίδης.  Μπορεί φυσικά το σώμα του Μεγάλου Έλληνα Στρατηλάτη και ο τάφος του να μην βρέθηκε ποτέ, εκεί στην έρημο της Αιγύπτου, το πνεύμα του όμως σήμερα γύρισε στην γη των προγόνων του. Στη γη που είναι γεμάτη από επιτύμβιες στήλες με ΕΛΛΗΝΙΚΑ ονόματα.  Ευχής έργο θα είναι να τελειώσει σύντομα το μουσείο της Βεργίνας για να εκτεθούν τα χιλιάδες αντικείμενα των ανασκαφών. Μαζί με το αναστυλωμένο ανάκτορο, τη νεκρόπολη, το θέατρο. Να αναπαυτούνε έτσι  από  τις φαιδρότητες των παραχαρακτών της ιστορίας, ο Αλέξανδρος και οι αρχαίοι Μακεδόνες πολεμιστές του.
Θόδωρος Ελευθεριάδης
























Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου