Η ιστορία του σχολείου του Αγίου Μηνά.Επετειακά σημειώματα.Γράφει ο κ. Μανώλης Βαλσαμίδης

 (3) Το επίπεδο των Σχολείων της Νάουσας στα προαπελευθερωτικά χρόνια

Ποιο είναι το επίπεδο των Σχολείων της Νάουσας γίνεται αντιληπτό από τα διδασκόμενα μαθήματα και τις επιδόσεις των μαθητών σ’ αυτά. Μαθήματα που διδάσκονται είναι τα Ελληνικά, Θρησκευτικά, Αριθμητική, Ιστορία, Κοσμογραφία, Γεωγραφία, Ωδική, Γαλλικά και Τουρκικά. Άριστα ήταν το 6.  Κρίνω σκόπιμο να αναφέρω μερικά στοιχεία της σχολικής ζωής. Είμαστε στο σχολικό έτος 1892 – 1893.Στις ανώτερες τάξεις αριστεύουν:  Στη Ζ΄ τάξη ο Αντώνιος Παπαϊωάννου από το Αγγελοχώρι [είναι ο σεβάσμιος γέρων Λευίτης Παπαντώνης, όπως τον γνώρισα] και ο Θωμάς Τζαλιβάρας, γιος Ναουσαίου εργάτη. Στην Η΄ τάξη ο Γεώργιος

Ψαράς, γιος αγρότη και ο Σταύρος Κακάλης, γιος εμπόρου.Στην Θ΄ τάξη πρωτεύει με άριστα ο Ιωάννης Γεωργίου Μούρτζιος, ορφανός πατρός. Αυτά τα παιδιά, από την επαρχία, από τη Νάουσα, παιδιά εργατών, αγροτών, εμπόρων, ορφανά, χάρις στην Ελληνική Κοινότητα, υπό τη σκέπη της Ορθόδοξης Εκκλησίας και με δαπάνες κύρια της Εκκλησίας, παίρνουν τα όσα εφόδια μπορούν για τη ζωή. Δάσκαλοι από την αρχή δεν ήταν πολλοί, ήταν ένας! Αργότερα προστέθηκε ένας υποδιδάσκαλος . Δάσκαλοι το 1892-1893, είναι έξι (6) οι: Νικόλαος Παπαευαγγέλου, Παντελής Χ΄΄Πέτρου, Θεολόγης Τσακμάκης, Κων/τίνος Δημητριάδης (Μπέμπης), Νικόλαος Βαϊνανίδης και Π. Συργιάννης. Με τόσα σχολεία σε λειτουργία τα δύο κτίρια είναι ανεπαρκή. Η Κοινότητα κινείται να θεσπίσει φόρους υπέρ της Εκπαίδευσης στα εισαγόμενα και εξαγόμενα προϊόντα, αλλά αποτυγχάνει. Θέλουν οι πολλοί, δεν θέλει ο ένας, που συμβαίνει να είναι και ο δυνατός.  Δέκα χρόνια αργότερα, το 1903, στις 27 Ιανουαρίου, οι Οσλιανίτες αποφασίζουν και ζητούν από την Κοινότητα να ανεγείρουν  νηπιαγωγείο με δαπάνη τους. Η Αντιπροσωπεία σε πλήρη ομοφωνία εγκρίνει.  Το Σχολείο αποπερατώθηκε  τον Σεπτέμβριο του 1905 και κόστισε 23.854 γρόσια. Εργολάβος ήταν ο Μαστρογιώργης ο «ξένος».   Όλοι ενδιαφέρονται για την εκπαίδευση. Για τους Ναουσαίους, η Παιδεία είναι το πρώτο μέλημά τους, αλλά η υπόθεση των σχολείων της Νάουσας, δυστυχώς, γίνεται αντικείμενο τριβών και πολιτικών διενέξεων.