Τρίτη, 13 Σεπτεμβρίου 2016

"Παιδικές καρδιοπάθειες. Η καλύτερη θεραπεία είναι η πρόληψη": Του καρδιολόγου κ. Λευτέρη Παπαβασιλείου

Τα τελευταία χρόνια διεθνώς αλλά και στη χώρα μας ιδιαίτερος λόγος γίνεται για την ανάγκη καρδιολογικού ελέγχου των παιδιών ιδίως αυτών που ασκούνται συστηματικά με κάποιο άθλημα.Ο αιφνίδιος θάνατος στην άσκηση είναι
ένα τραγικό αλλά και συνάμα όχι σύνηθες γεγονός.
.
Το κλισέ «η καλύτερη θεραπεία είναι η πρόληψη» ισχύει και για τις παιδικές καρδιοπάθειες, μόνο που σε αυτή την περίπτωση έχει περισσότερο τη μορφή της έγκαιρης διάγνωσης. Η καρδιολογική εξέταση λοιπόν στα παιδιά έχει ως κύριο αντικείμενο τον αποκλεισμό της συγγενούς καρδιολογικής νόσου αλλά και παθήσεων όπως η υπερτροφική μυοκαρδιοπάθεια , το σύνδρομο Marfan , το WPW σύνδρομο .
.
Κατά κανόνα, η διάγνωση μιας συγγενούς καρδιοπάθειας γίνεται στη βρεφική ηλικία, αν και δεν αποκλείεται να διαγνωσθεί σε οποιαδήποτε στιγμή της παιδικής ηλικίας.Υπάρχουν και παθήσεις ελάχιστες μεν υπαρκτές δε οι οποίες μπορούν να εμφανιστούν  κατά την διάρκεια  της εφηβικής ηλικίας που μπορεί να μην προϋπήρχαν σε προηγούμενο έλεγχο Σε μερικές δε περιπτώσεις, το πρόβλημα εμφανίζεται και γίνεται γνωστό όταν το παιδί είναι πλέον έφηβος ή και ενήλικας.
.
Στις συγγενείς καρδιακές παθήσεις συνήθως υπάρχει κάποιο φύσημα (θόρυβος που ακούει ο παιδίατρος-οικογενειακός ιατρός στην εξέταση) σε συνδυασμό με συμπτώματα όπως αλλαγή στο χρώμα του δέρματος του παιδιού (κυάνωση), εύκολη κόπωση, γρήγορη και εργώδης αναπνοή(δύσπνοια), ελλειπή σωματική ανάπτυξη και μη φυσιολογικό σωματικό βάρος για την ηλικία του κτλ. Σήμερα περισσότερο από ποτέ η ιατρική είναι σε θέση και να διαγνώσει εγκαίρως, αλλά και να θεραπεύσει την πλειονότητα των συγγενών καρδιοπαθειών.
.
Εδώ αξίζει να απομυθοποιήσουμε την έννοια του καρδιακού φυσήματος. Το φύσημα της καρδιάς είναι ένας θόρυβος που ακούμε με το ακουστικό (στηθοσκόπιο) και παράγεται από την αυξημένη ταχύτητα ροής του αίματος μέσα από τις κοιλότητες και βαλβίδες της καρδιάς και τα μεγάλα αγγεία, επειδή δε μοιάζει με τον ήχο που παράγει το φυσερό το λέμε φύσημα. Επομένως το καρδιακό φύσημα το ακούμε, δεν το βλέπουμε στο ηλεκτροκαρδιογράφημα ή στην ακτινογραφία θώρακος όπως λανθασμένα νομίζουν μερικοί γονείς, μπορούμε όμως να το καταγράψουμε στο υπερηχοκαρδιογράφημα.
Μύθος είναι επίσης η αντίληψη ότι το καρδιακό φύσημα είναι ταυτόσημο με την καρδιοπάθεια. Στη μεγάλη πλειονότητά του και ιδιαιτέρως όταν πρωτοεμφανίζεται στις ηλικίες 3-14 ετών, το φύσημα δεν έχει καμία σχέση με ανωμαλίες της καρδιάς και γι' αυτό το λέμε λειτουργικό φύσημα. Μετά την εφηβική ηλικία εξαφανίζεται στο 95% των περιπτώσεων. Επομένως ένα παιδί με λειτουργικό φύσημα θα πρέπει να πάψει να έχει την ετικέτα του «καρδιοπαθούς» γιατί είναι φυσιολογικό και πρέπει να κάνει μια φυσιολογική ζωή χωρίς θεραπεία και χωρίς περιορισμούς στις φυσικές δραστηριότητές του.
.
Σε κάθε περίπτωση οι παραπάνω προβληματισμοί αποσαφηνίζονται με την καρδιολογική εξέταση η οποία καλό θα ήταν να περιλαμβάνει και υπερηχοκαρδιογράφημα - triplex καρδιάς. Στην επίσκεψη αυτή ελέγχουμε για δομικές βλάβες της καρδιάς και αρρυθμιολογικά νοσήματα σε προηγούμενα ασυμπτωματικό παιδί. Αποτελεί ένα είδος πληθυσμιακού ελέγχου για την έγκαιρη διάγνωση καρδιολογικού νοσήματος ώστε να εξασφαλίζεται η ασφάλεια των μικρών μαθητών στις σχολικές αυλές.

.

Το ίδιο ισχύει και για την εγγραφή των παιδιών σας σε διάφορες αθλητικές δραστηριότητες. Όπως και προηγουμένως ελέγχουμε για δομικές βλάβες της καρδιάς και αρρυθμιολογικά νοσήματα σε προηγούμενα ασυμπτωματικό παιδί ώστε να βεβαιώσουμε την ασφαλή έκθεση των μικρών αθλητών στην κόπωση.

.
Ο έλεγχος υγείας κάθε παιδιού είναι καλό να γίνεται με συνέπεια και να μην παραμελείται. Όλα τα παραπάνω προϋποθέτουν την διενέργεια ελέγχου από καρδιολόγο με εμπειρία στην παιδοκαρδιολογία , που θα αποτρέψει ¨ υπερδιαγνώσεις ¨  παθολογικών ευρημάτων στα παιδιά στα πλαίσια αμυντικής ιατρικής με αποτέλεσμα αναίτια ταλαιπωρία και φόβο όλης της οικογένειας.

Δεν υπάρχουν σχόλια: